تفسیر آیهٔ ۱۶ سورهٔ عبس

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۵ و ۱۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « بِأَيْدِي سَفَرَهٍ كِرٰامٍ بَرَرَهٍ »؛ این تعابیر اوصاف پی‌درپی برای «صُحُف» هستند. «سَفَرَة» همان سفیران و جمع «سفیر» به معنای فرستاده و پیام‌آور است؛ « كِرٰامٍ » صفت آن‌ها به اعتبار پاکیِ ذاتشان، و « بَرَرَهٍ » صفت آن‌ها به اعتبار کردارشان است که همان نیکی در عمل باشد.

تفسیر آیه‌های ۱۱ تا ۱۶ با هم

معنای آیات این است که قرآن پندی است نگاشته‌شده در صحیفه‌های متعدد و گرامی که مقامی بلند دارد و از هر آلودگی و ناپاکی پاکیزه است؛ صحیفه‌هایی در دست سفیرانی از فرشتگان که به سبب پاکیِ ذاتشان نزد پروردگارشان ارجمندند و به خاطر کردار نیکشان در پیشگاه خدای متعال نیکوکار شمرده می‌شوند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۵ و ۱۶ با هم

از این آیات برمی‌آید که وحی، فرشتگانی دارد که مسئول حمل صحیفه‌ها و وحی‌کردنِ آیات قرآنِ درون آن‌ها هستند؛ آنان یاران جبرئیل و زیر فرمان اویند. نسبت‌دادن فرود آوردن وحی به آنان نیز با نسبتش به جبرئیل در آیه‌ای مانند: «نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَليٰ قَلْبِكَ» (روح‌الامین آن را بر قلب تو فرود آورد؛ شعراء: ۱۹۴) ناسازگار نیست؛ در حالی که خدای متعال در توصیف جبرئیل فرموده است:

«إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ ذِي قُوَّهٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ مُطٰاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ» (بی‌تردید این سخن فرستاده‌ای ارجمند است؛ نیرومند، و در پیشگاه صاحب عرش بلندپایگاه؛ در آنجا فرمانش را می‌برند و امانت‌دار است؛ تکویر: ۲۱). پس جبرئیل در میان فرشتگان فرمان‌روا است و آنان به دستور او عمل می‌کنند و خواسته‌اش را به جا می‌آورند؛ از این رو وحی‌کردن که کردار یاران اوست، کردار خود او نیز به شمار می‌آید؛ همان‌گونه که کار او و کار همهٔ آنان، در حقیقت کارِ خداوند است. این مسئله درست مانند آن است که گرفتن جان‌ها (توفّی) که کار یاران ملک‌الموت است، کار خود او شمرده می‌شود و کار او و کار همهٔ آنان در حقیقت کار خدای متعال است؛ و پیش از این بارها به این بحث اشاره شد.