تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ تحریم

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ كَفَرُوا لاٰ تَعْتَذِرُوا الْيَوْمَ إِنَّمٰا تُجْزَوْنَ مٰا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »؛ ای کسانی که کافر شدید، امروز عذر نیاورید؛ جز این نیست که تنها کیفرِ همان کارهایی را می‌بینید که انجام می‌دادید. این خطابی فراگیر به کافران است، پس از آنکه با آتش کیفر دیدند؛ چراکه آنان بر کفر و گناهانشان عذرخواهی و بهانه‌تراشی می‌کنند و در پاسخ خطاب می‌شنوند که امروز—که روزِ کیفر است—عذر نیاورید، زیرا تنها عینِ همان کارهایتان به شما جزا داده می‌شود؛ یعنی عذابی که با آن شکنجه می‌شوید، همان کردار زشتی است که خودتان انجام دادید و امروز باطن و حقیقتش برایتان آشکار شده است. ازآنجاکه آن کار را انجام داده‌اید، انجام‌دادنش گریبان‌گیرتان شده و واقعیت هرگز تغییر نمی‌کند، و سخنِ عذاب الهی نیز که بر شما حتمی و قطعی گشته، هرگز باطل نمی‌شود. پس ظاهرِ آیه چنین معنایی دارد.

بعضی گفته‌اند معنا این است: «امروز، پس از ورود به آتش دوزخ، پوزش مخواهید؛ زیرا عذرخواهی همان توبه است و توبه پس از ورود به آتش پذیرفته نمی‌شود. تنها کیفری به شما می‌رسد که بر اساس حکمت الهی در برابر کردارتان لازم و معیّن بوده است.»

در پی‌آوردنِ آیات گذشته با چنین خطابِ قهرآمیزی در این آیه، تهدیدی پوشیده و هشداری است بر اینکه نافرمانی از خدا و پیامبرش چه بسا آدمی را به کفر بکشاند.