تفسیر آیهٔ ۲ سورهٔ بینه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

«صُحُف» جمع «صحیفه» است و آن چیزی است که در آن می‌نویسند؛ و مراد از آن، بخش‌های نازل‌شدهٔ قرآن است. در کلام خدای متعال بارها واژهٔ «صحف» بر بخش‌های کتاب‌های آسمانی، از جمله قرآن کریم، اطلاق شده است؛ خدای متعال می‌فرماید: «فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَهٍ مَرْفُوعَهٍ مُطَهَّرَهٍ بِأَيْدِي سَفَرَهٍ كِرٰامٍ بَرَرَهٍ» (عبس: ۱۶؛ در صحیفه‌هایی ارجمند، بلندمرتبه و پاکیزه، به دست فرستادگانی گرامی و نیکوکار).

و مراد از پاکیزه (مطهره) بودنِ صحیفه‌ها، پیراستگی و پاکیِ آن‌ها از پلیدی باطل با دست‌اندازی شیاطین است؛ و از خدای متعال بارها آمده است که قرآن حقی است مصون از دخالت شیاطین، و فرمود: «لاٰ يَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُونَ» (واقعه: ۷۹؛ که جز پاکیزگان به آن دسترسی ندارند).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲ و ۳ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « رَسُولٌ مِنَ اللّٰهِ يَتْلُوا صُحُفاً مُطَهَّرَهً فِيهٰا كُتُبٌ قَيِّمَهٌ » (فرستاده‌ای از جانب خدا که صحیفه‌هایی پاکیزه را تلاوت می‌کند، که در آن‌ها نوشته‌هایی استوار و ارزشمند است). این عبارت توضیحی برای «بینه» (حجت روشن) است و همان‌طور که سیاق می‌رساند، مراد از آن قطعاً حضرت محمد پیامبر خدا (ص) است.

بنابراین، معنای این دو آیه چنین است: آن دلیل روشن و روشنگری که به سویشان آمد، فرستاده‌ای از سوی خداست که صحیفه‌هایی آسمانی و پاکیزه از پلیدیِ باطل را می‌خواند؛ در آن صحیفه‌ها، احکام و گزاره‌هایی است که برپادارندهٔ امور جامعهٔ انسانی و پاسدار مصالح آن است.

تفسیر آیه‌های ۲ و ۴ با هم

و سخن او که: « رَسُولٌ مِنَ اللّٰهِ » (پیامبری از جانب خدا...) نشان می‌دهد که آن دلیل روشن و بینه، همان حضرت محمد (ص) است؛ و این سخن که: « وَ مٰا تَفَرَّقَ » (و پراکنده نشدند...) بیانگر آن است که تفرقه و کفرِ پیشین آنان نسبت به حق نیز بعد از آمدن دلیل روشن اتفاق افتاد.

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۸ با هم

بدان که مفسران در تفسیر واژگان و عبارات این آیات اختلاف‌نظرهای شدید و سخنان بسیاری دارند که پرداختن به آن‌ها سودی ندارد؛ هر کس خواهان آگاهی از آن‌هاست، باید به کتاب‌های مفصل رجوع کند. ادامه در متن کامل