وَإِذَا ٱلنُّفُوسُ زُوِّجَتۡ
و هنگامی که جانها [با همتایان خود] جفت و قرین شوند،
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۱، ۲، ۳، ۴، ۶ و ۷ با هم
در تفسیر قمی دربارهٔ « إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ » آمده است: [خورشید] سیاه و تاریک میشود؛ و دربارهٔ « وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ » فرمود: نور آنها میرود؛ و دربارهٔ « وَ إِذَا الْجِبٰالُ سُيِّرَتْ » فرمود: به راه میافتند، همانگونه که فرمود: « تَحْسَبُهٰا جٰامِدَهً وَ هِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحٰابِ » (نمل: ۸۸؛ آنها را بیحرکت میپنداری در حالی که مانند حرکت ابرها میگذرند). ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ تکویر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۲۱۴ تا ۲۱۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/81/7/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ »؛ جانهای نیکبختان با زنان بهشتی پیوند میخورند و جفت میگردند؛ خدای متعال میفرماید:
«لَهُمْ فِيهٰا أَزْوٰاجٌ مُطَهَّرَهٌ» (نساء: ۵۷: برای آنان در آنجا همسرانی پاکیزه است)، و فرمود: «وَ زَوَّجْنٰاهُمْ بِحُورٍ عِينٍ» (دخان: ۵۴: و آنان را با حوریان درشتچشم همسر ساختیم). اما جانهای تیرهبختان با همنشینانی از شیاطین جفت میگردند؛ خدای متعال میفرماید: «احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْوٰاجَهُمْ وَ مٰا كٰانُوا يَعْبُدُونَ» (صافات: ۲۲: کسانی را که ستم کردند همراه با هممسلکانشان و آنچه میپرستیدند گرد آورید)، و فرمود: «وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمٰنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطٰاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ» (زخرف: ۳۶: و هر کس از یاد [خدای] رحمان روی برتابد، شیطانی بر او میگماریم تا همنشین همیشگی او باشد).
بحث روایی
و در همان کتاب، در روایت ابوالجارود از امام باقر (ع) دربارهٔ سخن خدای متعال: « وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ » آمده است که فرمود: «اما اهل بهشت، با زنان نیکو و زیبا همسر میگردند؛ و اما اهل دوزخ، همراه هر انسانی از آنان شیطانی است—یعنی جانهای کافران و منافقان با شیاطین پیوند میخورند و شیاطین همنشینانِ آنانند.»
میگویم: ظاهر این است که عبارتِ «یعنی... تا آخر»، از سخنان راوی است.
و در کتاب «الدر المنثور»، ابنمردویه از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: شنیدم پیامبر خدا (ص) میفرمود:
دربارهٔ « وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ » فرمود: «آنها دو مردی هستند که یک کار را انجام میدهند و به بهشت یا دوزخ وارد میشوند.»