تفسیر آیهٔ ۳۸ سورهٔ مرسلات

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و خطاب در عبارتِ « جَمَعْنٰاكُمْ وَ الْأَوَّلِينَ »، متوجه تکذیب‌کنندگانِ این امّت است، از آن جهت که از متأخران (نسل‌های بعدی) به شمار می‌آیند و به همین سبب در برابر «پیشینیان» قرار گرفته‌اند؛ خدای متعال می‌فرماید: «ذٰلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النّٰاسُ» (هود: ۱۰۳) (آن روزی است که مردم برای آن گرد آورده می‌شوند) و فرمود: «وَ حَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً» (کهف: ۴۷) (و آنان را گرد آوردیم و هیچ‌یک از آنان را فرو نگذاشتیم).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۳۸ و ۳۹ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « هٰذٰا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْنٰاكُمْ وَ الْأَوَّلِينَ فَإِنْ كٰانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ » (این روزِ جداسازی است؛ شما و پیشینیان را گرد آورده‌ایم؛ پس اگر نیرنگی دارید، علیه من به کار بندید). از این رو «روز فصل» نامیده شده که خدای متعال در آن با داوری میان اهل حق و اهل باطل، میانشان جدایی و تمایز می‌افکند؛ خدای متعال می‌فرماید: «إِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰامَهِ فِيمٰا كٰانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ» (سجده: ۲۵)، و می‌فرماید: «إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰامَهِ فِيمٰا كٰانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ» (یونس: ۹۳).