سورهٔ ۷۴ · جلد ۲۰ المیزان

تفسیر آیهٔ ۱۹ سورهٔ مدثر

فقتل كيف قدر

سورهٔ ۷۴ · آیهٔ ۱۹

فَقُتِلَ كَيۡفَ قَدَّرَ

پس مرگ بر او باد، چگونه طرحی ریخت؟!

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن خدای متعال: « فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ » (پس مرگ بر او باد، چگونه اندازه گرفت؟!)، بر پایهٔ آنچه از سیاق برمی‌آید، نفرینی بر ضد اوست؛ مانند این سخن خداوند: «قٰاتَلَهُمُ اللّٰهُ أَنّٰي يُؤْفَكُونَ» (خدا آنان را بکشد! چگونه [از حق] منحرف می‌شوند؟!؛ توبه: ۳۰).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۸ تا ۳۱ با هم

در این آیات، هشداری سخت و تهدیدی کوبنده به طعنه‌زنندگان بر قرآن آمده است؛ همان کسانی که به آن تهمت جادو زدند و برخی از حقایقِ بیان‌شده در آن را به بادِ مسخره گرفتند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۸ تا ۲۰ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّهُ فَكَّرَ وَ قَدَّرَ فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ » (او اندیشید و اندازه گرفت؛ پس مرگ بر او باد، چگونه اندازه گرفت؟! باز هم مرگ بر او باد، چگونه اندازه گرفت؟!). معنای «تفکیر» (اندیشیدن) روشن است؛ و «تقدیر» ناشی از اندیشه، عبارت از سامان دادن به معانی و اوصاف در ذهن از راه پیش و پس کردن و نهادن و برداشتن مقدمات است تا نتیجهٔ دلخواه به دست آید. این مرد همواره در پی آن بود که دربارهٔ قرآن سخنی بگوید تا بدان وسیله باطل سازد، دعوتِ آن را، و دلِ قوم ستیزه‌جوی خود را به دست آورد. پس در این باره اندیشید که آیا بگوید: شعر است یا کهانت (پیشگویی)، یا یاوه‌سراییِ ناشی از دیوانگی است یا افسانه‌های گذشتگان؟ سرانجام چنین سنجید که بگوید: جادویی برگرفته از سخنان بشر است؛ چرا که میان آدمی و همسر، فرزند و نزدیکانش جدایی می‌افکند.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۱، ۱۸، ۱۹ و ۲۰ با هم

آنان نزد ابوجهل رفتند و گفتند: ای ابوالحکم، اباعبدشمس به آیین محمد متمایل شده است؛ مگر نمی‌بینی که نزد ما بازنگشت؟ ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۸ و ۱۹ با هم

ابوجهل گفت: پس دربارهٔ او سخنی بگو تا به قومت برسد که تو منکر او یا ناخشنود از او هستی. ولید گفت: چه بگویم؟ به خدا سوگند در میان شما مردی داناتر از من به شعر نیست؛ نه به رجزش و نه به قصیده‌اش و نه حتی به اشعار جنّیان! به خدا سوگند آنچه او می‌گوید به هیچ‌یک از این‌ها شباهت ندارد؛ و به خدا سوگند کلامی که او می‌گوید شیرینی دارد و زیبایی و درخشندگی بر آن است، بالای آن پرثمر و ریشهٔ آن پربار و سیراب است، همانا برتری می‌یابد و چیزی بر آن برتری نمی‌جوید، و هرچه فروتر از خود باشد خرد می‌کند.

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۱۹ سورهٔ مدثر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۸۵ تا ۹۳ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/74/19/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی