تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ طلاق

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « لِيُنْفِقْ ذُو سَعَهٍ مِنْ سَعَتِهِ » (هر توانگری باید از توانگریِ خود انفاق کند)؛ «انفاق از وسعت»، گشاده‌دستی در هزینه کردن است و فرمانی است به توانگران تا بر همسرانِ طلاق‌گرفته‌شان که فرزندان آنان را شیر می‌دهند، گشایش دهند و فراخ بگیرند.

و سخن خدای متعال که: « وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمّٰا آتٰاهُ اللّٰهُ » (و هر کس روزی‌اش بر او تنگ شده است، باید از آنچه خدا به او داده انفاق کند)؛ «قَدْرِ روزي» تنگ شدنِ آن است، و «ایتاء» همان بخشیدن و عطا کردن است؛ و معنای آیه این است که هر کس روزی‌اش بر او تنگ شده و تهیدست است و نمی‌تواند در انفاق گشاده‌دستی کند، باید به اندازهٔ همان مالی که خدا به او داده، یعنی به قدر توانایی‌اش انفاق نماید.

و سخن خدای متعال که: « لاٰ يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْساً إِلاّٰ مٰا آتٰاهٰا » (خداوند هیچ‌کس را جز به اندازهٔ آنچه به او داده است تکلیف نمی‌کند)؛ یعنی خداوند هیچ انسانی را مگر به اندازهٔ توانی که به او داده، مکلّف نمی‌سازد؛ پس این جمله هرگونه عُسر و حَرَج (تنگنا و سختیِ فراتر از طاقت) را از تکلیف‌های الهی برمی‌دارد، که انفاق بر زنِ طلاق‌داده‌شده نیز از جملهٔ همین تکالیف است.

و سخن خدای متعال که: « سَيَجْعَلُ اللّٰهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً » (خداوند به زودی پس از دشواری، آسانی پدید خواهد آورد)، دربردارندهٔ مژده و دلداری است.

بحث روایی

و در کتاب «من لایحضره الفقیه» به سند خود از رِبعی بن عبدالله و فُضیل بن یسار روایت کرده است که امام صادق (ع) دربارهٔ سخن خدای عزیز و گرامی: « وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمّٰا آتٰاهُ اللّٰهُ » (و هر کس روزی‌اش بر او تنگ گرفته شده، باید از آنچه خدا به او داده است انفاق کند [طلاق: ۷]) فرمود: «اگر به اندازه‌ای که توانش را سرپا نگه دارد به همراه پوشاک به او نفقه دهد [کافی است]، وگرنه میان آن دو جدایی انداخته می‌شود.»

می‌گویم: کلینی نیز در کتاب «کافی» این حدیث را به سند خود از ابوبصیر از آن حضرت (ع) روایت کرده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۷ با هم

در کتاب «الدر المنثور»، ابن‌مردویه از ابوسعید خُدری روایت کرده است که گفت: «نزلت سوره النساء القصري-بعد التي في البقره بسبع سنين» (سورهٔ نساء کوتاه‌تر، هفت سال پس از آن [آیاتی] که در سورهٔ بقره است نازل شد). ادامه در متن کامل

می‌گویم: سورهٔ نساء کوتاه‌تر (قصری)، همان سورهٔ طلاق است. ادامه در متن کامل