تفسیر آیه ۲ سوره حدید با معنی | تفسیر روان المیزان

خدای متعال می‌فرماید: « لَهُ مُلْكُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ يُحْيِي وَ يُمِيتُ وَ هُوَ عَليٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ » (فرمانرواییِ آسمان‌ها و زمین تنها از آنِ اوست؛ زنده می‌کند و می‌میراند، و او بر هر چیزی تواناست). این عبارت بر پایهٔ حصر (انحصار) بیان شده است؛ پس تنها پادشاه در آسمان‌ها و زمین اوست که به هر چه بخواهد حکم می‌راند، زیرا او آفرینندهٔ هر چیزی است و هستیِ آنچه در آسمان‌ها و زمین است و همهٔ آثار وجودی‌اش به او برپاست. بنابراین هیچ حکمی جز برای او نیست و هیچ فرمانروایی و سلطنتی مگر از آنِ او وجود ندارد.

و فرمودهٔ او: « يُحْيِي وَ يُمِيتُ » اشاره به دو نامِ «مُحیی» (زنده‌کننده) و «مُمیت» (میراننده) دارد. مطلق آمدنِ « يُحْيِي وَ يُمِيتُ » بیانگر شمولِ آن دو نسبت به هرگونه زنده کردن و میراندن است؛ مانند آفریدنِ فرشتگان به‌صورت زنده و بدون سابقهٔ مرگ، و نیز زنده ساختنِ جنین در شکم مادرش، و زنده کردن مردگان در رستاخیز، و آفریدن جمادات به‌صورت بی‌جان بدون پیشینهٔ حیات، و میراندن انسان در دنیا، و میراندنِ دوبارهٔ او در برزخ؛ چنان‌که این سخن پروردگار به آن اشاره دارد: «رَبَّنٰا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ» (پروردگارا، ما را دوبار میراندی و دوبار زنده کردی؛ غافر: ۱۱). همچنین تعبیر « يُحْيِي وَ يُمِيتُ » بر استمرار دلالت دارد.

و سخن خدای متعال: « وَ هُوَ عَليٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ » (و او بر هر چیزی تواناست) اشاره به صفت قدرت اوست و اینکه این قدرت مطلق است و به چیزی دونِ چیز دیگر محدود نیست. پایان یافتنِ آیه با توانایی بر هر چیز، با زنده کردن و میراندنی که پیش از آن یاد شد تناسب دارد؛ زیرا چه بسا کسی گمان برد که بر زنده کردن مردگان—در حالی که هیچ نام و نشان و اثری از آنان نمانده است—توانی وجود ندارد.

تفسیر آیهٔ ۲ سورهٔ حدید

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیرهای دیگر