تفسیر آیهٔ ۳۴ سورهٔ طور

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِثْلِهِ إِنْ كٰانُوا صٰادِقِينَ » (پس اگر راست می‌گویند، سخنی مانند آن بیاورند). این پاسخی است به این سخنشان که « تَقَوَّلَهُ » (آن را از خود بافته است)؛ با این بیان که اگر این سخن از خودِ پیامبر (ص) بود، کلامی بشری و مانند دیگر سخنان می‌شد و سخنان دیگر نیز به آن شباهت می‌داشت، در نتیجه می‌توانستند سخنی مانندش بیاورند؛ پس اگر در ادعای بربافتنِ آن راست می‌گویند، سخنی مانندش بیاورند! بلکه این سخنی الهی است که نشانه‌های اعجاز بر آن هویداست و بشر از آوردن مانند آن ناتوان است. سخن دربارهٔ جنبه‌های اعجاز قرآن، پیش از این در تفسیر سورهٔ بقره: ۲۳ به تفصیل گذشت.

و ممکن است این آیه پاسخی به همهٔ سخنان نقل‌شدهٔ پیشین آنان دانسته شود؛ از این قبیل که می‌گفتند او کاهن یا دیوانه است، یا شاعر و سخن‌باف؛ زیرا ناتوانیِ بشر از آوردنِ مانند آن، جز این را برنمی‌تابد که کلام خدای پاک و منزه باشد، ولی وجه روشن‌تر همان است که پیش‌تر گذشت.