تفسیر آیهٔ ۱۵۴ سورهٔ نساء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

سپس خدای متعال می‌فرماید: « وَ رَفَعْنٰا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثٰاقِهِمْ» (و کوه طور را به‌خاطر پیمانشان بر فرازشان برافراشتیم)؛ و این همان پیمانی است که خداوند از آنان گرفت و سپس کوه طور را بالای سرشان برافراشت. این داستان، دو بار در سورهٔ بقره (آیه‌های ۶۳ و ۹۳) یاد شده است.

سپس خدای متعال می‌فرماید: « وَ قُلْنٰا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبٰابَ سُجَّداً وَ قُلْنٰا لَهُمْ لاٰ تَعْدُوا فِي السَّبْتِ وَ أَخَذْنٰا مِنْهُمْ مِيثٰاقاً غَلِيظاً» (و به آنان گفتیم: سجده‌کنان از این دروازه درآیید، و به آنان گفتیم: در روز شنبه از حد نگذرید، و از ایشان پیمانی استوار گرفتیم). این دو داستان در سورهٔ بقره (آیه‌های ۵۸-۶۵) و سورهٔ اعراف (آیه‌های ۱۶۱-۱۶۳) بیان شده است. و دور نیست که پیمانِ یادشده به هر دوی این داستان‌ها و نیز به جز آن‌ها بازگردد؛ زیرا قرآن بارها از پیمان‌گرفتن از آنان یاد می‌کند؛ مانند فرمودهٔ خدای متعال: «وَ إِذْ أَخَذْنٰا مِيثٰاقَ بَنِي إِسْرٰائِيلَ لاٰ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّٰهَ» [تا پایان آیه] (بقره: ۸۳) (و هنگامی که از بنی‌اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خدا را نپرستید...)، و فرمودهٔ خدای متعال: «وَ إِذْ أَخَذْنٰا مِيثٰاقَكُمْ لاٰ تَسْفِكُونَ دِمٰاءَكُمْ وَ لاٰ تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيٰارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَ أَنْتُمْ تَشْهَدُونَ» (بقره: ۸۴) (و هنگامی که از شما پیمان گرفتیم که خون یکدیگر را نریزید و خود را از خانه‌هایتان بیرون نکنید؛ سپس اقرار کردید و خود گواه بودید).