وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡجِبَالِ فَقُلۡ يَنسِفُهَا رَبِّي نَسۡفٗا
و از تو دربارهٔ کوه‌ها می‌پرسند؛ بگو: «پروردگارم آن‌ها را از جا برمی‌کَند و بر باد می‌دهد، بر باد دادنی سخت.»
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۱۰۵ تا ۱۰۷ با هم
خدای متعال می‌فرماید: «وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبٰالِ -إلي قوله- وَ لاٰ أَمْتاً » (و از تو درباره کوه‌ها می‌پرسند -تا آنجا که می‌فرماید- و نه هیچ ناهمواری‌ای).
این آیه نشان می‌دهد که آنان از پیامبر (ص) درباره سرنوشت کوه‌ها در روز قیامت پرسیدند و پاسخ آن با این آیات داده شد.
و سخن خدای متعال: «فَقُلْ يَنْسِفُهٰا رَبِّي نَسْفاً » (پس بگو: پروردگارم آن‌ها را از جا برمی‌کَند و یکباره متلاشی و پراکنده می‌سازد)؛ یعنی آن‌ها را از بن برمی‌کند و پراکنده می‌سازد، چندان که در جایگاهشان چیزی از آن‌ها باقی نمی‌ماند.
و عبارت: «فَيَذَرُهٰا قٰاعاً صَفْصَفاً » (و آن را زمینی هموار و یکدست رها می‌کند)؛ «قاع» زمین هموار است و «صفصف» زمین هموار، یکدست و بی‌گیاه؛ و معنایش این است که: زمین را پهنه‌ای هموار و صاف بر جای می‌گذارد که هیچ چیزی بر آن نمانده است. و گویی ضمیر [در «یذرها»] به زمین برمی‌گردد از آن رو که پیش‌تر دربردارنده کوه‌ها بوده است.
و عبارت: «لاٰ تَريٰ فِيهٰا عِوَجاً وَ لاٰ أَمْتاً » (در آن هیچ کژی و ناهمواری‌ای نمی‌بینی)؛ گفته شده است: «عِوَج» پستی‌ها و فرورفتگی‌های زمین، و «أَمْت» بلندی‌ها و پشته‌های آن است. خطاب در اینجا متوجه پیامبر (ص) است، ولی مقصود هر کسی است که امکان دیدن داشته باشد؛ و معنایش این است که: هیچ بیننده‌ای در آن، پستی‌ای چون دره‌ها و نه بلندی‌ای چون تپه‌ها و پشته‌ها نمی‌بیند.
تفسیر آیه‌های ۱۰۵ و ۱۰۸ با هم
...و تا پایان آیه؛ و این سومین مرحله بود. سپس فرمان‌برداری و پیرویِ آنان از دعوت‌کننده را برای حضور در محشر با این سخن یادآور شد:
تفسیر آیهٔ ۱۰۵ سورهٔ طه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۴، صفحهٔ ۲۱۰ تا ۲۱۵ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/20/105/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
«وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبٰالِ » (و از تو دربارهٔ کوه‌ها می‌پرسند [طه: ۱۰۵]).
بحث روایی
و در مجمع البیان آمده است: گفته شده که مردی از قبیله ثقیف از پیامبر (ص) پرسید: کوه‌ها با همه بزرگی‌شان در روز قیامت چگونه خواهند بود؟ فرمود: «خداوند آن‌ها را روان می‌سازد به این صورت که آن‌ها را همچون تپه‌های ریگ قرار می‌دهد، سپس بادها را بر آن‌ها می‌فرستد و آن‌ها را پراکنده می‌سازد».
می‌گویم: در کتاب «الدر المنثور» نیز این معنا از ابن‌منذر از ابن‌جریج روایت شده و عبارت آن چنین است:
قریش گفتند: «ای محمد، پروردگارت در روز قیامت با این کوه‌ها چه می‌کند؟» پس این آیه نازل شد: «وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبٰالِ » (و از تو دربارهٔ کوه‌ها می‌پرسند...) تا پایان آیه.