فَيَذَرُهَا قَاعٗا صَفۡصَفٗا
سپس جای آنها را زمینی صاف و هموار وامیگذارد،
تفسیر آیهٔ ۱۰۶ سورهٔ طه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۴، صفحهٔ ۲۱۰ تا ۲۱۱ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/20/106/
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۰۵ تا ۱۰۷ با هم
خدای متعال میفرماید: «وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبٰالِ -إلي قوله- وَ لاٰ أَمْتاً » (و از تو درباره کوهها میپرسند -تا آنجا که میفرماید- و نه هیچ ناهمواریای).
این آیه نشان میدهد که آنان از پیامبر (ص) درباره سرنوشت کوهها در روز قیامت پرسیدند و پاسخ آن با این آیات داده شد.
و سخن خدای متعال: «فَقُلْ يَنْسِفُهٰا رَبِّي نَسْفاً » (پس بگو: پروردگارم آنها را از جا برمیکَند و یکباره متلاشی و پراکنده میسازد)؛ یعنی آنها را از بن برمیکند و پراکنده میسازد، چندان که در جایگاهشان چیزی از آنها باقی نمیماند.
و عبارت: «فَيَذَرُهٰا قٰاعاً صَفْصَفاً » (و آن را زمینی هموار و یکدست رها میکند)؛ «قاع» زمین هموار است و «صفصف» زمین هموار، یکدست و بیگیاه؛ و معنایش این است که: زمین را پهنهای هموار و صاف بر جای میگذارد که هیچ چیزی بر آن نمانده است. و گویی ضمیر [در «یذرها»] به زمین برمیگردد از آن رو که پیشتر دربردارنده کوهها بوده است.
و عبارت: «لاٰ تَريٰ فِيهٰا عِوَجاً وَ لاٰ أَمْتاً » (در آن هیچ کژی و ناهمواریای نمیبینی)؛ گفته شده است: «عِوَج» پستیها و فرورفتگیهای زمین، و «أَمْت» بلندیها و پشتههای آن است. خطاب در اینجا متوجه پیامبر (ص) است، ولی مقصود هر کسی است که امکان دیدن داشته باشد؛ و معنایش این است که: هیچ بینندهای در آن، پستیای چون درهها و نه بلندیای چون تپهها و پشتهها نمیبیند.