سورهٔ ۹ · جلد ۹ المیزان

تفسیر آیهٔ ۹۷ سورهٔ توبه

الأعراب أشد كفرا ونفاقا وأجدر ألا

سورهٔ ۹ · آیهٔ ۹۷

ٱلۡأَعۡرَابُ أَشَدُّ كُفۡرٗا وَنِفَاقٗا وَأَجۡدَرُ أَلَّا يَعۡلَمُواْ حُدُودَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِۦۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ

بادیه‌نشینان در کفر و نفاق سرسخت‌ترند و سزاوارترند به اینکه حدود آنچه را خدا بر پیامبرش نازل کرده است ندانند؛ و خدا دانای باحکمت است.

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « اَلْأَعْرٰابُ أَشَدُّ كُفْراً وَ نِفٰاقاً وَ أَجْدَرُ أَلاّٰ يَعْلَمُوا حُدُودَ مٰا أَنْزَلَ اللّٰهُ عَليٰ رَسُولِهِ » (بادیه‌نشینان کفر و نفاقشان شدیدتر است و سزاوارترند که حدود آنچه را خدا بر پیامبرش نازل کرده ندانند... [توبه: ۹۷]). راغب در المفردات می‌گوید: «عرب، فرزندان اسماعیل‌اند و اعراب در اصل جمع آن است، و سپس این واژه نامی برای بادیه‌نشینان شد: « قٰالَتِ الْأَعْرٰابُ آمَنّٰا » (بادیه‌نشینان گفتند: ایمان آوردیم [حجرات: ۱۴]) و «اَلْأَعْرٰابُ أَشَدُّ كُفْراً وَ نِفٰاقاً» (بادیه‌نشینان کفر و نفاقشان شدیدتر است [توبه: ۹۷]) و «وَ مِنَ الْأَعْرٰابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ» (و از بادیه‌نشینان کسی است که به خدا و روز واپسین ایمان دارد [توبه: ۹۹]). و گفته شده در جمع اعراب «اعاریب» نیز آمده است؛ شاعر می‌گوید:

«أعاريب ذوو فخر بإفك» (بادیه‌نشینانی که با ادعای دروغین فخر می‌فروشند)

«و ألسنة لطاف في المقال» (و به هنگام گفتار، زبان‌هایی نرم و چرب دارند).

و «اعرابی» در عرف نامی برای فرد منسوب به بادیه‌نشینان شد، و «عربی» به معنای سخنورِ فصیح، و «اعراب» به معنای آشکار ساختن و بیان کردن است؛ پایان بخش مورد نیاز [از کلام راغب]. خدای متعال وضعیت بادیه‌نشینان را بیان می‌کند و اینکه کفر و نفاقشان شدیدتر است؛ زیرا به سبب دوری از شهرنشینی و تمدن و محرومیت از برکات انسانیِ دانش و ادب، سنگ‌دل‌تر و جفاکارترند؛ از این رو سزاوارتر و شایسته‌ترند که حدود آنچه را که خداوند نازل فرموده ندانند، از قبیل: معارف اصیل و احکام شرعی، اعم از واجبات، مستحبات، حلال و حرام.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۹۷ تا ۱۰۶ با هم

این سخن در امتداد هدف پیشین جاری است و وضعیت بادیه‌نشینان را در کفر، نفاق و ایمانشان روشن می‌سازد، و در میان این آیات، آیهٔ مربوط به صدقه (زکات) نیز آمده است. ادامه در متن کامل

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۹۷ سورهٔ توبه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۹، صفحهٔ ۳۷۰ تا ۳۷۱ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/9/97/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی