۞ إِنَّ ٱللَّهَ ٱشۡتَرَىٰ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ أَنفُسَهُمۡ وَأَمۡوَٰلَهُم بِأَنَّ لَهُمُ ٱلۡجَنَّةَۚ يُقَٰتِلُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ فَيَقۡتُلُونَ وَيُقۡتَلُونَۖ وَعۡدًا عَلَيۡهِ حَقّٗا فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَٱلۡإِنجِيلِ وَٱلۡقُرۡءَانِۚ وَمَنۡ أَوۡفَىٰ بِعَهۡدِهِۦ مِنَ ٱللَّهِۚ فَٱسۡتَبۡشِرُواْ بِبَيۡعِكُمُ ٱلَّذِي بَايَعۡتُم بِهِۦۚ وَذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ
بی‌گمان خداوند از مؤمنان جان‌ها و مال‌هایشان را در برابر اینکه بهشت از آنِ آنان باشد خریده است؛ در راه خدا می‌جنگند، پس می‌کُشند و کشته می‌شوند. این وعدهٔ حقی است بر عهدهٔ او در تورات و انجیل و قرآن؛ و چه کسی از خدا به پیمان خود وفادارتر است؟ پس شادمان باشید به این دادوستدی که با او انجام داده‌اید، و این همان رستگاری بزرگ است.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بحث روایی
تفسیر آیه‌های ۱۱۱ و ۱۱۲ با هم
و در «کافی» به سند خود از سماعه از امام صادق (ع) روایت شده است که فرمودند: عبّاد بصری در راه مکه با علی بن الحسین (ع) دیدار کرد و به ایشان گفت: ای علی بن الحسین، جهاد و دشواری‌اش را رها کرده‌ای و به حج و آسانی‌اش روی آورده‌ای؟! در حالی که خدا می‌فرماید: « إِنَّ اللّٰهَ اشْتَريٰ » تا آخر آیه. علی بن الحسین (ع) فرمودند: هرگاه کسانی را با این ویژگی‌ها بیابیم، جهاد کردن در کنار آنان برتر از حج است.
تفسیر آیهٔ ۱۱۱ سورهٔ توبه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۹، صفحهٔ ۳۹۵ تا ۴۰۵ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/9/111/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّ اللّٰهَ اشْتَريٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوٰالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّهَ » (همانا خدا از مؤمنان، جان‌ها و مال‌هایشان را در برابر اینکه بهشت برای آنان باشد خریده است) تا پایان آیه. «اشتراء» (خریدن) در دادوستد، پذیرفتن کالای فروخته‌شده در ازای پرداخت بهاست.
و خدای پاک و منزه در این آیه وعدهٔ قطعی خود را به بهشت برای کسانی که با جان و مالشان در راه خدا جهاد می‌کنند بیان می‌فرماید، و یادآور می‌شود که این حقیقت را در تورات و انجیل ذکر کرده است، همان‌گونه که در قرآن نیز بیان می‌کند.
و خدای پاک و منزه این حقیقت را در قالب تمثیل درآورده و آن را به‌صورت معامله به تصویر کشیده است؛ و خود را خریدار دانسته، و مؤمنان را فروشنده، جان‌ها و مال‌هایشان را کالا و مبیع (موردِ معامله)، بهشت را بها، و تورات و انجیل و قرآن را سند این دادوستد قرار داده است؛ و این از لطیف‌ترین تمثیل‌هاست. سپس به مؤمنان برای چنین معامله‌ای بشارت می‌دهد و دستیابی به این رستگاری بزرگ را به آنان تبریک می‌گوید.
بحث روایی
در کتاب «الدر المنثور»، ابن‌ابی‌حاتم و ابن‌مردویه از جابر بن عبدالله روایت کرده‌اند که گفت:
این آیه بر پیامبر خدا (ص) در حالی که در مسجد بودند نازل شد: « إِنَّ اللّٰهَ اشْتَريٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ » تا پایان آیه. پس اهل مسجد تکبیر گفتند و مردی از انصار در حالی که دو سوی ردایش را بر دوش انداخته بود پیش آمد و گفت: ای پیامبر خدا، آیا این آیه نازل شده است؟ فرمودند: آری. آن مرد انصاری گفت: معامله‌ای سودآور است! نه آن را برهم می‌زنیم و نه برهم‌زدنش را می‌پذیریم.