تفسیر آیهٔ ۸ سورهٔ اعلی

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ نُيَسِّرُكَ لِلْيُسْريٰ » (و تو را برای آسان‌ترین [شیوه] آماده و آسان می‌سازیم). واژهٔ «يُسرىٰ» مؤنث «أيسر» (آسان‌تر) و صفتی است که جانشین موصوفِ حذف‌شده‌اش شده؛ یعنی «شیوهٔ آسان‌تر». «تيسير» نیز به معنای تسهیل و آسان کردن است؛ یعنی: تو را چنان آماده می‌سازیم که همواره در گفتار و کردار، آسان‌ترین شیوه‌ها را برای دعوت و رساندن پیام برگزینی، تا گروهی را هدایت کنی، بر گروهی دیگر حجت را تمام سازی و بر آزار و اذیت آنان شکیبایی ورزی.

مقتضای ظاهر سخن این بود که گفته شود: «و نُيَسِّرُ لَكَ اليُسرىٰ» (و شیوۀ آسان‌تر را برایت آسان می‌سازیم)، همان‌گونه که فرمود: «وَ يَسِّرْ لِي أَمْرِي» (طه: ۲۶؛ و کارم را برایم آسان کن). اما از این تعبیر به « وَ نُيَسِّرُكَ لِلْيُسْريٰ » (تو را برای آن شیوه آسان می‌سازیم) عدول شد؛ چراکه سخن در زمینهٔ مجهز ساختنِ جان شریف پیامبر از سوی خداوند و شایسته گرداندنِ آن برای ادای رسالت و گسترش دعوت است؛ افزون بر آنکه تعبیرِ «آسان کردنِ شیوهٔ آسان» نوعی تحصیلِ حاصل (به‌دست‌آوردنِ آنچه پیش‌تر آسان بوده) را به ذهن می‌رساند.

بنابراین، مقصود آن است که خداوند پیامبر(ص) را پاک‌فطرت و شایستهٔ برگزیدنِ آسان‌ترین راه قرار داد که همان راهِ فطرت است؛ بنابراین، این آیه در معنای سخنی است که خداوند به نقل از موسی (ع) فرمود: «حَقِيقٌ عَليٰ أَنْ لاٰ أَقُولَ عَلَي اللّٰهِ إِلاَّ الْحَقَّ» (سزاوار است که دربارهٔ خدا جز حقیقت نگویم؛ اعراف: ۱۰۵).