قُل لِّلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِن يَنتَهُواْ يُغۡفَرۡ لَهُم مَّا قَدۡ سَلَفَ وَإِن يَعُودُواْ فَقَدۡ مَضَتۡ سُنَّتُ ٱلۡأَوَّلِينَ
به کسانی که کفر ورزیدند بگو: اگر [از کفر و ستیز] دست بردارند، آنچه گذشته است برایشان آمرزیده میشود، و اگر [به روش گذشته] بازگردند، بیگمان سنت [الهی دربارهٔ کیفرِ] پیشینیان گذشته است (و دربارهٔ آنان نیز تکرار خواهد شد).
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۳۸ تا ۴۰ با هم
برخی از مفسران دربارهٔ معنای «انتهاء» (دست کشیدن)، «مغفرت» (آمرزش) و دیگر واژههای این سه آیه، وجوه و دیدگاههایی آوردهاند که پرداختن به آنها فایدهٔ چندانی ندارد؛ از این رو از بیانشان گذشتیم.
تفسیر آیهٔ ۳۸ سورهٔ انفال، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۹، صفحهٔ ۷۵ تا ۷۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/8/38/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ مٰا قَدْ سَلَفَ » (به کسانی که کفر ورزیدند بگو: اگر دست بردارند، آنچه گذشته است برایشان آمرزیده میشود...) تا پایان آیه. «انتهاء» یعنی دست کشیدن از کاری به سبب بازداشتن (نهی)، «سلوف» به معنای گذشته بودن و سپریشدن است، و «سُنَّت» همان راه، روش و سیره است.
به پیامبر (ص) دستور میدهد که این مطلب را به آنان ابلاغ کند؛ در معنای این پیام، هم امیدبخشی و تشویق (تطمیع) نهفته است و هم بیمدادن (تخویف)، و حقیقتش دعوتی است به ترکِ جنگ و فتنهانگیزی تا خدا به پاداشِ آن، کشتارها و آزار و اذیتهای گذشتهشان نسبت به مؤمنان را بیامرزد. پس اگر از آنچه نهی شدهاند دست برندارند، بیگمان سنت خدا دربارهٔ پیشینیانِ آنان در هلاک کردن، نابود ساختن و بیحاصل شدن تلاشها به انجام رسیده و جاری گشته است.