سورهٔ ۷۴ · جلد ۲۰ المیزان

تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ مدثر

والرجز فاهجر

سورهٔ ۷۴ · آیهٔ ۵

وَٱلرُّجۡزَ فَٱهۡجُرۡ

و از پلیدی دوری گزین!

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ الرُّجْزَ فَاهْجُرْ »؛ گفته شده است: «رِجز» — با ضمه و کسرهٔ راء (رُجز و رِجز) — به معنای عذاب است، و مقصود از دوری گزیدن از آن، دوری از سببِ آن یعنی گناه و نافرمانی است؛ بنابراین معنا چنین می‌شود: از گناه و نافرمانی دوری کن.

و گفته شده است: «رِجز» نامی است برای هر کار و خویِ زشت و پلید؛ پس فرمان به دوری از آن، فرمان به ترکِ هر چیزی است که خدا آن را ناپسند می‌دارد و نمی‌پسندد، یا اگر مقصود از پاکیزه ساختنِ جامه‌ها ترکِ گناهان و نافرمانی‌ها باشد، [این آیه] فرمان به ترکِ خصوصِ اخلاقِ پست و ناپسند خواهد بود.

و گفته شده است: «رِجز» همان بت است؛ بنابراین، فرمانی است برای رها کردنِ بت‌پرستی.

بحث روایی

و در کتاب «الدر المنثور»، حاکم (که روایت را صحیح دانسته) و ابن‌مردویه از جابر نقل کرده‌اند که گفت: شنیدم پیامبر خدا (ص) آیه را با ضمّهٔ راء می‌خواند: « وَ الرُّجْزَ فَاهْجُرْ » (و از پلیدی دوری کن)، و فرمود: «هي الأوثان»؛ یعنی آن همان بت‌ها هستند.

می‌گویم: این سخن که «هي الأوثان» (آن‌ها بت‌ها هستند)، سخن جابر یا یکی دیگر از راویان سند است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۵ با هم

[پیامبر] فرمود: «مدتی در حِرا به اعتکاف و خلوت نشستم؛ چون دوران خلوتم پایان یافت، ندایی شنیدم. ادامه در متن کامل

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ مدثر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۸۱ تا ۸۴ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/74/5/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی