تفسیر آیه ۳۹ سوره مدثر با معنی | تفسیر روان المیزان

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « إِلاّٰ أَصْحٰابَ الْيَمِينِ » (مگر یاران راست). آنان کسانی هستند که در روز حساب، نامهٔ اعمالشان به دست راستشان داده می‌شود و همان صاحبان باورهای حق و کردارهای شایسته از میان مؤمنانِ متوسط‌اند. یادکردن از آنان و نامیده‌شدنشان به «اصحاب یمین» در چند جای کلام خدای متعال تکرار شده است، و بنا بر این، استثنا در اینجا متصل است.

از برخی مفسران نقل شده است که «اصحاب یمین» را به فرشتگان، و از برخی دیگر به کودکان مسلمانان تفسیر کرده‌اند. از بعضی نقل شده که آنان کسانی هستند که در روز پیمان (عالم ذر) در سمت راست آدم بودند، و از بعضی دیگر نیز آمده که آنان کسانی هستند که پیش از این برایشان مقدر شده، سرانجامِ نیکو از جانب خداوند؛ در حالی که این‌ها همگی وجوهی ضعیف‌اند که سستیِ آن‌ها پنهان نیست.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۳۸ و ۳۹ با هم

حاصلِ مجموع مستثنیٰ‌منه و مستثنیٰ این است که جان‌های صاحب‌کسب و عمل، به دو دسته تقسیم می‌شوند: جان‌هایی که در گروِ دستاورد خویش‌اند و آن‌ها همان جان‌های مجرمان هستند؛ و جان‌هایی که از گرو رها و آزاد شده‌اند و آن‌ها جان‌های اصحاب یمین‌اند. اما پیشگامانِ مقرّب (السابقون المقربون) که خداوند در چند جای کلامش از آنان یاد کرده و آنان را دسته‌ای سوم در کنار آن دو دسته و متمایز از آن‌ها شمرده است، چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: « وَ كُنْتُمْ أَزْوٰاجاً ثَلاٰثَهً -إلي أن قال- وَ السّٰابِقُونَ السّٰابِقُونَ أُولٰئِكَ الْمُقَرَّبُونَ» (واقعه: ۱۱؛ «و شما سه گروه شدید... و پیشگامانِ پیشگام، آنان همان مقربان‌اند»)، اینان در جایگاه بندگی چنان استقرار یافته‌اند که نه مالکِ جانی هستند و نه مالکِ عملِ جانی؛ از این رو جان‌ها و کردارهایشان از آنِ خداست و در نتیجه، نه برای بازخواست احضار می‌شوند و نه به پای حساب کشیده می‌شوند؛ خدای متعال می‌فرماید: «فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ إِلاّٰ عِبٰادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِينَ» (صافات: ۱۲۸؛ «آنان همگی احضار خواهند شد، مگر بندگانِ اخلاص‌یافتهٔ خدا»). بنابراین، آنان از اساس از دایرهٔ این تقسیم‌بندی بیرون هستند.

تفسیر آیهٔ ۳۹ سورهٔ مدثر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیرهای دیگر