تفسیر آیهٔ ۱۵ سورهٔ نوح

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ لَمْ تَرَوْا كَيْفَ خَلَقَ اللّٰهُ سَبْعَ سَمٰاوٰاتٍ طِبٰاقاً » (آیا ندیدید چگونه خدا هفت آسمان را طبقاتی بر فراز یکدیگر آفرید؟)؛ «مطابقه» (روی هم قرار گرفتنِ) آسمان‌های هفت‌گانه با یکدیگر، یا به معنای قرار گرفتنِ برخی بر فراز برخی دیگر است، یا به معنای همگونی و همانندیِ آن‌ها با یکدیگر، بنا بر هر دو احتمالی که پیش‌تر در تفسیر آغاز سورهٔ ملک گذشت.

مقصود از «رؤیت» (دیدن)، همان دانستن و آگاهی است؛ و توصیفِ آسمان‌های هفت‌گانه — با توجه به اینکه کلام در مقامِ اقامهٔ دلیل آورده شده است — نشان می‌دهد که آنان نیز آسمان‌ها را هفت تا می‌دانستند و این موضوع را پذیرفته بودند، از این رو با آنچه نزد خودشان مسلم بود، علیه خودشان استدلال فرمود.

به هر روی، آمدنِ سخن از آسمان‌های هفت‌گانه در کلام نوح (علیه‌السلام)، دلیلی است بر اینکه این موضوع از کهن‌ترین دوران‌ها از پیامبران (علیهم‌السلام) نقل شده و بر جای مانده است.

بحث روایی

و در همان کتاب، در روایت ابوالجارود از امام باقر (علیه‌السلام) دربارهٔ سخن خدای متعال: « سَبْعَ سَمٰاوٰاتٍ طِبٰاقاً » می‌فرماید: «بعضها فوق بعض» (یکی بالای دیگری قرار دارد).