تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ معارج

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶ و ۷ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً وَ نَرٰاهُ قَرِيباً » (آنان آن را دور می‌بینند و ما آن را نزدیک می‌بینیم). دو ضمیر در « يَرَوْنَهُ » و « نَرٰاهُ » به «عذاب» بازمی‌گردد یا به «روز قیامت» با همهٔ عذاب‌های حتمی‌اش؛ و احتمال نخست را این سخنِ بعد از آن تأیید می‌کند که فرمود: « يَوْمَ تَكُونُ السَّمٰاءُ كَالْمُهْلِ » تا آخر.

مراد از «دیدن» (رؤیت)، با نوعی عنایتِ مجازی، همان «باور داشتن» است. دور دیدنِ آن از سوی آنان نیز به این معناست که گمان می‌کردند وقوعش ناممکن یا بسیار دور از امکان است؛ زیرا درخواستِ عذاب از خدای پاک و منزه از روی گردن‌کشی در برابر دین او و رد کردنِ فرمانش، با ایمان به معاد سازگار نیست، هرچند آن درخواست‌کننده به زبان هم آورده باشد. و نزدیک دیدنِ آن از سوی خدای متعال، همان علمِ او به وقوع حتمیِ آن است، و هرچه آمدنی باشد نزدیک است.

تفسیر آیه‌های ۵ تا ۷ با هم

در این دو آیه، علتِ فرمان به پیامبر (ص) برای صبر جمیل بیان شده است؛ چراکه اگر انسان یقین یابد گشایش نزدیک است و این را یادآور شود، تحمّل آزار و شکیبایی بر ناگواری‌ها بر او آسان می‌گردد. از این‌رو معنای کلام چنین است: بر بهانه‌جویی و گردن‌کشیِ آنان در درخواستِ عذاب، به شکیباییِ نیکویی که با بی‌تابی و شِکوه‌ای آمیخته نباشد صبر کن؛ چراکه علم ما بر این قرار گرفته است: این‌که عذاب، برخلافِ دور پنداشتنِ آنان، نزدیک است؛ و علمِ ما نیز هرگز از واقعیت تخلّف نمی‌کند، بلکه عینِ واقعیت است.