تفسیر آیهٔ ۵۸ سورهٔ اعراف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبٰاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ » (و سرزمین پاکیزه، گیاهش به اذن پروردگارش بیرون می‌آید...) تا پایان آیه. «نَکِد» به‌معنای اندک و ناچیز است. این آیه به خودیِ خود، مَثَلی عام است که برای نشان دادنِ مترتب شدن اعمال شایسته و آثار نیک بر ذات‌های پاک و کریم زده شده است، چنان‌که بر خلافِ آن‌ها (ذات‌های ناپاک) نیز خلافِ آن مترتب می‌گردد؛ همان‌گونه که در آیهٔ « كَمٰا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ » (همان‌طور که شما را آغاز کرد، بازمی‌گردید) گذشت. اما این آیه در پیوند با آیهٔ پیشین، این حقیقت را می‌رساند که گرچه مردم در پذیرش رحمت با یکدیگر تفاوت دارند، این تفاوت از سوی خودِ آنان است، وگرنه رحمت الهی عام و مطلق است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۴ تا ۵۸ با هم

این آیات به آیات پیشین پیوسته و با آن‌ها مرتبط است؛ چراکه آیات گذشته فرجام ناگوار شرک به خدا و تکذیب آیات او را بیان می‌کرد و نشان می‌داد که این کار، انسان را به‌سوی هلاکت همیشگی و بدبختی جاودان می‌کشاند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۵۷ و ۵۸ با هم

دوم این‌که خدای متعال همانا کسی است که روزی‌های آنان را با رویاندن انواع میوه‌ها و محصولاتی که از آن روزی می‌خورند فراهم می‌سازد، و این کار را با شگفت‌انگیزترین و لطیف‌ترین راه‌ها، یعنی باراندن باران، می‌آفریند؛ پس او پروردگار ایشان است و پروردگاری جز او نیست.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۵۷ و ۵۸ با هم

و در کتاب «الدر المنثور»، احمد، بخاری، مسلم و نسائی از ابوموسی روایت کرده‌اند که گفت:

پیامبر خدا (ص) فرمود: «مثل ما بعثني الله به من الهدي و العلم- كمثل الغيث الكثير أصاب أرضا- فكانت منها بقية فبلت الماء- فأنبتت الكلأ و العشب الكثير، و كانت منها أجادب أمسكت الماء- فنفع الله بها الناس فشربوا و سقوا و زرعوا، و أصاب منها طائفة أخري- إنما هي قيعان لا تمسك ماء و لا تنبت كلأ- فذلك مثل من فقه في دين الله- و نفعه ما بعثني الله به فعلم و علم، و مثل من لم يرفع بذلك رأسا- و لم يقبل هدي الله الذي أرسلت به» (مَثَلِ هدایت و دانشی که خداوند مرا بدان برانگیخته، همچون باران فراوانی است که به سرزمینی برسد: بخشی از آن زمین پاک و حاصلخیز بود و آب را پذیرفت، پس گیاه و سبزهٔ بسیار رویانید؛ و بخشی از آن زمین‌هایی سخت بود که آب را در خود نگه داشت، پس خدا به واسطهٔ آن به مردم سود رساند و از آن نوشیدند و [چارپایان را] سیراب کردند و زراعت نمودند؛ و باران به بخشی دیگر رسید که دشت‌هایی هموار و شن‌زار بود که نه آبی نگه می‌داشت و نه گیاهی می‌رویاند. پس این، مَثَلِ کسی است که در دین خدا دانا و ژرف‌اندیش شد و آنچه خدا مرا بدان برانگیخته به او سود بخشید، پس آموخت و آموزش داد؛ و مَثَلِ کسی است که به آن اعتنایی نکرد و هدایت الهی را که من با آن فرستاده شده‌ام نپذیرفت).