وَٱلَّذِينَ جَآءُو مِنۢ بَعۡدِهِمۡ يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا وَلِإِخۡوَٰنِنَا ٱلَّذِينَ سَبَقُونَا بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَا تَجۡعَلۡ فِي قُلُوبِنَا غِلّٗا لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ رَبَّنَآ إِنَّكَ رَءُوفٞ رَّحِيمٌ
و کسانی که پس از آنان آمدند می‌گویند: پروردگارا، ما و آن برادرانمان را که در ایمان بر ما پیشی گرفتند بیامرز، و در دل‌هایمان هیچ کینه‌ای نسبت به مؤمنان مگذار؛ پروردگارا، بی‌گمان تو بسیار مهربان و بخشنده‌ای.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بحث روایی
تفسیر آیه‌های ۲ تا ۱۰ با هم
پس خداوند دربارهٔ آنان این آیه را فروفرستاد: « هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا -إلي قوله- فَإِنَّ اللّٰهَ شَدِيدُ الْعِقٰابِ » (اوست کسی که کافران را بیرون راند... ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۱۰ سورهٔ حشر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۲۰۷ تا ۲۰۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/59/10/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « وَ الَّذِينَ جٰاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنٰا وَ لِإِخْوٰانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونٰا بِالْإِيمٰانِ » (و کسانی که پس از آنان آمدند، می‌گویند: پروردگارا، ما و آن برادرانمان را که در ایمان بر ما پیشی گرفتند بیامرز). این جمله، جمله‌ای ازنوآغازشده (استئناف) یا معطوف است، نظیر آنچه پیش‌تر دربارهٔ آیهٔ « وَ الَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدّٰارَ وَ الْإِيمٰانَ(مِنْ قَبْلِهِمْ)يُحِبُّونَ » گذشت؛ و بنا بر استئناف، اسم موصول [«الذین»] مبتدا است و خبر آن، عبارت « يَقُولُونَ رَبَّنَا » تا پایان آیه خواهد بود.
مراد از آمدنِ آنان پس از مهاجران و انصار، ایمان آوردنشان پس از پایانِ دوران هجرت با فتح مکه است؛ و برخی گفته‌اند:
مراد این است که آنان جانشین و نسل‌های بعدیِ ایشان بودند.
گفتارِ آنان که: « رَبَّنَا اغْفِرْ لَنٰا وَ لِإِخْوٰانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونٰا بِالْإِيمٰانِ » (پروردگارا، ما و برادرانمان را که در ایمان بر ما پیشی گرفتند بیامرز)، دعایی برای آمرزشِ خود و مؤمنانِ پیشگام است؛ و در تعبیرشان از آنان با عنوانِ «برادرانمان»، اشاره‌ای است به اینکه ایشان را پاره‌ای از جان و وجودِ خود می‌دانند، چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ» (همگی از یکدیگرید؛ نساء: ۲۵). ازاین‌رو، آنان را همانند خود دوست می‌دارند و آنچه را برای خود می‌پسندند، برای آنان نیز می‌خواهند.
به همین سبب، در پیِ آن گفتند: « وَ لاٰ تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنٰا غِلاًّ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنٰا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ » (و در دل‌هایمان کینه‌ای نسبت به کسانی که ایمان آورده‌اند قرار مده؛ پروردگارا، همانا تو بسیار مهربان و بخشنده‌ای). پس از خدا خواستند که در دل‌هایشان هیچ کینه‌ای نسبت به اهل ایمان قرار ندهد؛ و «غِلّ» همان کینه و دشمنی است.
در عبارتِ « لِلَّذِينَ آمَنُوا » (نسبت به آنان که ایمان آورده‌اند)، عمومیت‌بخشی به همهٔ مؤمنان—چه هم‌عصرانشان و چه پیشینیان—وجود دارد و کنایه‌ای لطیف است به اینکه هدفی جز ایمان ندارند.