تفسیر آیهٔ ۹ سورهٔ حدید

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَليٰ عَبْدِهِ آيٰاتٍ بَيِّنٰاتٍ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُمٰاتِ إِلَي النُّورِ » (اوست که بر بنده‌اش آیاتی روشن فرو می‌فرستد تا شما را از تاریکی‌ها به سوی نور بیرون آورد...). مراد از آیات روشن، آیات قرآن کریم است که واجبات دینی را برای آنان بیان می‌کند. فاعلِ « لِيُخْرِجَكُمْ » ضمیری است که به خدا برمی‌گردد یا به پیامبرش(ص)، و بازگشت دومی نیز در حقیقت به اولی است؛ پس پیمانْ پیمانِ اوست و آن را به واسطهٔ پیامبرش یا بدون واسطهٔ او گرفته است، همان‌طور که ایمان به خدا و پیامبرش در واقع ایمان به خودِ اوست، و از همین رو در آغاز آیه فرمود: « وَ مٰا لَكُمْ لاٰ تُؤْمِنُونَ بِاللّٰهِ » (و شما را چه شده که به خدا ایمان نمی‌آورید)؛ یعنی تنها خود را یاد کرد و پیامبرش را نیاورد، تا اشاره کند که ایمان به پیامبرش، همان ایمان به اوست.

و سخن او که: « وَ إِنَّ اللّٰهَ بِكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ » (و بی‌گمان خدا نسبت به شما بسیار مهربان و رحیم است)، با پایان‌یافتن آیه به رأفت و رحمت خدای متعال، اشاره دارد به اینکه ایمانی که پیامبرش آنان را بدان فرا می‌خواند برای خودِ آنان بهتر و شایسته‌تر است و این خودِ آنان‌اند که از آن بهره‌مند می‌شوند، نه خدا و پیامبرش. از این رو در آن، تشویقِ مؤکدی بر ایمان و انفاق نهفته است.