تفسیر آیهٔ ۳۷ سورهٔ نجم

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

«توفیه» ادا کردن حق به تمام و کمال است، و وفا کردنِ ابراهیم (ع) نیز گزاردن حق بندگی به‌کامل‌ترین و رساترین وجه است؛ چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «وَ إِذِ ابْتَليٰ إِبْرٰاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمٰاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ» (بقره: ۱۲۴؛ و هنگامی را که پروردگارِ ابراهیم او را به کلماتی آزمود، و او همه را به پایان رساند).

بحث روایی

و در تفسیر قمی دربارهٔ سخن خدای متعال: « وَ إِبْرٰاهِيمَ الَّذِي وَفّٰي » (نجم: ۳۷) آمده است: [امام] فرمود: او به آنچه خداوند از امر و نهی و ذبح فرزندش به وی فرمان داده بود، به تمامی وفا کرد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۳۶ و ۳۷ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمٰا فِي صُحُفِ مُوسيٰ وَ إِبْرٰاهِيمَ الَّذِي وَفّٰي » (یا بدانچه در صحیفه‌های موسی و ابراهیمی که [وظیفهٔ بندگی را] تمام و کمال ادا کرد آمده، خبر داده نشده است؟). «صُحُف موسی» همان تورات است، و «صُحُف ابراهیم» کتابی است که بر او نازل شد؛ و جمع آمدن واژهٔ «صُحُف» برای اشاره به فراوانیِ آن به سبب پرشمار بودن بخش‌هایش است.

و مطالبی که خدای پاک و منزه در آیات بعد از صحیفه‌های ابراهیم و موسی (ع) بازگو می‌کند، گرچه پیش از این آیات در قرآن با عنوان «صحیفه‌های آن دو» نیامده، اما در قالب حکمت‌ها، پندها، داستان‌ها و عبرت‌ها بیان شده است. پس معنای این دو آیه چنین است: آیا از این امور که در صحیفه‌های ابراهیم و موسی آمده، باخبر نشده است؟