تفسیر آیهٔ ۸۷ سورهٔ زخرف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللّٰهُ فَأَنّٰي يُؤْفَكُونَ » (و اگر از آنان بپرسی چه کسی خلقشان کرده، بی‌گمان خواهند گفت: خدا؛ پس چگونه منحرف می‌شوند؟)؛ یعنی تا کی از حق که همان توحید است به‌سوی باطل که همان شرک است، رویگردان و منحرف می‌شوند؟ چرا که آنان اعتراف دارند که آفریننده‌ای جز خدا نیست، و تدبیر جهان که ملاک و اساس ربوبیت است، چنان‌که بارها روشن شد، هرگز از آفرینش جدا نیست. بنابراین پروردگارِ معبود همان کسی است که آفرینش به دست اوست و او خدای پاک و منزه است.

بحث روایی

در کتاب کافی به سند خود از ابوهاشم جعفری روایت کرده است که گفت: از امام جواد (ع) پرسیدم:

معنای «واحد» (یگانه) چیست؟ حضرت فرمود: «هم‌زبانی و اتفاق نظرِ همهٔ زبان‌ها بر یگانگی اوست، به‌دلیل این سخن خداوند: «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ» (و اگر از آنان بپرسی چه کسی خلقشان کرده، بی‌گمان خواهند گفت: خدا)».