تفسیر آیهٔ ۶ سورهٔ صافات

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « إِنّٰا زَيَّنَّا السَّمٰاءَ الدُّنْيٰا بِزِينَهٍ الْكَوٰاكِبِ » (ما آسمان نزدیک‌تر [دنیا] را با زیور ستارگان آراستیم)؛ مقصود از «زینت»، آن چیزی است که مایهٔ آراستگی می‌شود، و «الکواکب» بیانگر یا بدلی از آن زینت است. موضوع آراستن آسمان دنیا به زینت ستارگان بارها در کلام خدای متعال تکرار شده است؛ مانند این سخن او که می‌فرماید: «وَ زَيَّنَّا السَّمٰاءَ الدُّنْيٰا بِمَصٰابِيحَ» (حم‌السجده: ۱۲؛ و آسمان دنیا را با چراغ‌هایی آراستیم) و سخن دیگرش که:

«وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّمٰاءَ الدُّنْيٰا بِمَصٰابِيحَ» (ملک: ۵؛ و به راستی آسمان دنیا را با چراغ‌هایی آراستیم)، و این سخن او که: «أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا إِلَي السَّمٰاءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْنٰاهٰا وَ زَيَّنّٰاهٰا» (ق: ۶؛ آیا به آسمان بالای سرشان ننگریسته‌اند که چگونه آن را بنا کرده و آراسته‌ایم؟).

این تعبیر خالی از ظهور در این معنا نیست که «آسمان دنیا» از میان آسمان‌های هفت‌گانه‌ای که قرآن یاد می‌کند، همان جهان ستارگانِ بالای زمین است؛ هرچند برخی آن را به گونه‌ای توجیه کرده‌اند که با مقتضای هیئت قدیم (نجوم بطلمیوسی) یا جدید سازگار باشد.

بحث روایی

و در همان کتاب، از پدرش و یعقوب بن یزید، از ابن‌ابی‌عمیر، از برخی از یاران ما، از امام صادق (ع) روایت شده است که فرمود: امیرالمؤمنین (ع) فرمود: «إِنَّ هٰذِهِ النُّجُومَ الَّتِي فِي السَّمَاءِ- مَدَائِنُ مِثْلُ الْمَدَائِنِ الَّتِي فِي الْأَرْضِ...» (همانا این ستارگانی که در آسمان‌اند، شهرهایی همانند شهرهای روی زمین هستند...). تا پایان حدیث.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶ تا ۱۰ با هم

معنای این پنج آیه [آیات ۶ تا ۱۰] این است: ما آسمانی را که نزدیک‌ترینِ آسمان‌ها به شماست — یا همان آسمانِ پایین‌تر را — با زینتی که همان ستارگان باشند آراستیم، و آن را از دستبردِ هر شیطان پلید و به‌دور از خیری کاملاً نگه داشتیم؛ شیاطینی که از گوش‌سپردن به ساکنانِ عالم بالا (مَلَأ اعلیٰ) — برای آگاهی از خبرهای غیبی که در میان خود ردّوبدل می‌کنند — منع شده‌اند و در حالی که رانده می‌شوند از هر سو هدف تیرِ شهاب قرار می‌گیرند، و برایشان عذابی همیشگی است که از آنان جدا نمی‌شود؛ مگر کسی که از خبرهای آنان دزدانه چیزی برباید، که شهابی شکافنده و نافذ در پی او می‌افتد که هرگز از هدفش به خطا نمی‌رود. ادامه در متن کامل