وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفُ أَلۡسِنَتِكُمۡ وَأَلۡوَٰنِكُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّلۡعَٰلِمِينَ
و از نشانههای او آفرینش آسمانها و زمین، و گوناگونیِ زبانها و رنگهای شماست؛ یقیناً در این [امر] برای دانایان نشانههایی است.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۲۲ و ۲۵ با هم
از اینجا همچنین روشن میشود که مراد از سخن پیشین خداوند: « وَ مِنْ آيٰاتِهِ خَلْقُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ » (و از نشانههای او آفرینش آسمانها و زمین است)، آفرینش آنها از جهت پیوندشان با زندگی بشر و سودرسانی به انسان است.
تفسیر آیههای ۲۰ تا ۲۵ با هم
نشانههای یادشده با این چیدمان آمدهاند: از آغاز آفرینش و پیدایش انسان شروع شده، سپس به دستهبندی آنان به دو صنفِ نر و ماده پرداخته، آنگاه به پیوندِ هستی انسان با آسمان و زمین و گوناگونی زبانها و رنگهایشان اشاره کرده است، سپس تلاش در طلب روزی و آرامشِ خواب، آنگاه نشاندادن آذرخش و فروفرستادن بارانها را یادآور شده تا در نهایت به برپاییِ آسمان و زمین تا سرآمدی معین (اجل مسمی) میرسد تا آنچه از مدت زندگی برای این نوع انسانی مقدر شده کامل گردد و در پیِ آن رستاخیز رخ دهد؛ این بخشی از نکتههایی است که در ترتیب ذکر این آیات وجود دارد. ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۲۱ تا ۲۴ با هم
پایانبندیهای آیات (فواصل) یعنی عبارتهای « يَتَفَكَّرُونَ » (میاندیشند)، « لِلْعٰالِمِينَ » (برای دانایان)، « يَسْمَعُونَ » (میشنوند) و « يَعْقِلُونَ » (خرد میورزند) نیز بر همین ترتیب چیده شدهاند؛ زیرا انسان ابتدا تفکر میکند و دانا میشود، سپس هنگامی که چیزی از حقایق را میشنود آن را فرامیگیرد و آنگاه با خرد درمییابد؛ و خدا داناتر است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۲۲ سورهٔ روم، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۶، صفحهٔ ۱۶۷ تا ۱۷۰ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/30/22/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ مِنْ آيٰاتِهِ خَلْقُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلاٰفُ أَلْسِنَتِكُمْ وَ أَلْوٰانِكُمْ » (و از نشانههای او آفرینش آسمانها و زمین و تفاوت زبانها و رنگهای شماست...) تا آخر آیه [روم: ۲۲]. ظاهر آن است که مراد از اختلاف زبانها، تفاوت زبانها مانند عربی، فارسی، اردو و جز آن باشد؛ و مراد از اختلاف رنگها، تفاوت نژادها و ملتها در رنگ پوستشان مانند سپیدی، سیاهی، زردی و سرخی باشد.
و ممکن است تفاوت زبانها ناظر به آهنگها، صداها و شیوهٔ سخنگفتن و تکلم باشد، و اختلاف رنگها نیز تفاوت رنگ پوست هر دو فرد انسانی با یکدیگر به شمار آید، اگر در آن دقت شود؛ همانگونه که دانشمندان این رشته میگویند.
بنابراین، کاوشگرانِ جهان بزرگ (عالم آفرینش) در نظام آفرینش به نشانههای دقیقی دست مییابند که دلالت میکند آفرینش و هستیبخشی، همراه با نظمی که در آن جریان دارد، جز به دست خدا برپا نمیماند و جز به او پایان نمیپذیرد.