وَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَيُوَفِّيهِمۡ أُجُورَهُمۡۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلظَّٰلِمِينَ
و اما کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، [خداوند] پاداش‌هایشان را کامل به آنان می‌پردازد، و خدا ستمکاران را دوست ندارد.»
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بحث روایی دیگری دربارهٔ معنای «محدَّث» (کسی که فرشتگان با او سخن می‌گویند
تفسیر آیه‌های ۴۲ تا ۶۰ با هم
و اما آنچه در روایات آمده که مُحَدَّث (کسی که فرشتگان با او سخن می‌گویند) صدا را می‌شنود و فرشته را به چشم نمی‌بیند، حمل بر تفاوتِ حیثیّت و ویژگی می‌شود نه ناسازگاری و مانعة‌الجمع بودنِ این دو معنا؛ بدین معنا که ملاک در محدَّث بودنِ انسان این است که صدا را بشنود بدون آنکه دیدن فرشته لازم باشد؛ پس اگر بر حسب اتفاق هنگام شنیدن صدا فرشته را هم ببیند، این دیدن از آن رو نیست که او محدَّث است. ادامه در متن کامل
در اینجا وجه دیگری نیز هست، و آن اینکه مراد از معاینه و دیدنی که نفی شده، مشاهدهٔ حقیقت و ذاتِ خود فرشته باشد نه صورتِ مثالی‌ای که بدان متمثل می‌شود (شکل می‌گیرد)؛ زیرا آیات قرآن بیش از مشاهدهٔ مثال را اثبات نمی‌کنند، چنان‌که آشکار است. ادامه در متن کامل
و در اینجا وجه سوم دیگری نیز هست که برخی آن را احتمال داده‌اند، و آن اینکه دیدنی که نفی شده مربوط به وحیِ تشریعی (احکام شریعت) است؛ بدین صورت که فرشته برای محدَّث آشکار شود و حکمی شرعی را به او القا کند، و این کار برای پاسداشت و حفظ مقام قانون‌گذارانِ شریعت از پیامبران و رسولان الهی است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۵۷ سورهٔ آل عمران، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۳، صفحهٔ ۲۱۱ تا ۲۲۲ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/3/57/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان آیات
خدای متعال می‌فرماید: «وَ أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ» (و اما کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، پاداش‌هایشان را کامل به آنان می‌دهد). این سخن، وعده‌ای نیکو به پاداش خیر برای پیروان است؛ با این حال، صرفِ صدق عنوانِ پیروی مستلزم استحقاق پاداش فراوان نیست؛ زیرا چنان‌که دانستی، عنوان «پیروی» به محض آنکه در جمعی از افراد امت تحقق یابد، بر کل آن امت صدق می‌کند، و در این صورت، اثر نیکو و ثواب فراوان تنها متوجه کسی است که خودش عملاً به آن آراسته باشد، نه کسی که فقط نامش را به آن پیوند زده است. از همین رو، به جای عبارتی مانند «کسانی که از تو پیروی کردند»، تعبیرِ «الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ» را نشاند تا معنا استوار گردد؛ زیرا سعادت و فرجام نیک بر مدار حقیقت می‌چرخد نه نام و عنوان، چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هَادُوا وَ النَّصَارَىٰ وَ الصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صَالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لَا هُمْ يَحْزَنُونَ» (بقره: ۶۲: همانا کسانی که ایمان آوردند، و کسانی که یهودی شدند، و مسیحیان و صابئان، هر کس به خدا و روز واپسین ایمان آورد و کار شایسته کند، پاداششان نزد پروردگارشان محفوظ است و نه ترسی بر آنان است و نه اندوهگین می‌شوند).
بنابراین، پاداش آن دسته از پیروان عیسی (ع) که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، این است که خداوند پاداش‌هایشان را کامل می‌پردازد؛ اما دیگران، بهره‌ای از آن ندارند، و در آیه با این فرموده به همین مطلب اشاره شده است: «وَ اللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ» (و خداوند ستمکاران را دوست ندارد).
از اینجا راز پایان یافتنِ این آیه—که آیهٔ رحمت و بهشت است—با عبارتی چون «وَ اللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ» روشن می‌شود؛ با اینکه معمول در آیات رحمت و نعمت آن است که با نام‌های رحمت و آمرزش پایان پذیرند، یا با ستایشِ حال کسانی که آیه در حقشان فرود آمده است؛ مانند این فرموده‌های خدای متعال: «وَ كُلاًّ وَعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنيٰ وَ اللّٰهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ» (حدید: ۱۰: و خداوند به هر یک وعدهٔ نیکو داده است و خدا به آنچه انجام می‌دهید آگاه است)، و: «إِنْ تُقْرِضُوا اللّٰهَ قَرْضاً حَسَناً يُضٰاعِفْهُ لَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللّٰهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ» (تغابن: ۱۷: اگر به خدا وامی نیکو دهید، آن را برایتان دوچندان می‌کند و شما را می‌آمرزد، و خدا سپاس‌گزارِ بردبار است)، و: «وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللّٰهِ وَ يَعْمَلْ صٰالِحاً يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئٰاتِهِ وَ يُدْخِلْهُ جَنّٰاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهٰارُ خٰالِدِينَ فِيهٰا أَبَداً ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ» (تغابن: ۹: و هر کس به خدا ایمان آورد و کار شایسته کند، گناهانش را از او می‌زداید و او را در بهشت‌هایی درمی‌آورد که از زیر [درختان] آن‌ها جویبارها روان است و جاودانه در آن می‌مانند؛ این همان کامیابی بزرگ است)، و: «فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ فَيُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِي رَحْمَتِهِ ذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ» (جاثیه: ۳۰: اما کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، پروردگارشان آنان را در رحمت خویش درمی‌آورد؛ این همان پیروزی آشکار است)، و آیاتی دیگر از این قبیل.
پس این فرمودهٔ خدا: «وَ اللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ» (و خداوند ستمکاران را دوست ندارد)، برای روشن ساختن حال گروه دیگری از منتسبان آمده است؛ یعنی کسانی که به پیروی از عیسی (ع) نسبت داده می‌شدند، ولی جزو اهل ایمان و عمل صالح نبودند.