تفسیر آیهٔ ۵۲ سورهٔ قصص

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « اَلَّذِينَ آتَيْنٰاهُمُ الْكِتٰابَ مِنْ قَبْلِهِ هُمْ بِهِ يُؤْمِنُونَ » (کسانی که پیش از آن به آنان کتاب دادیم، [هم]ایشان به آن ایمان می‌آورند). هر دو ضمیر [در «قبله» و «به»] به قرآن بازمی‌گردد، و برخی گفته‌اند به پیامبر (ص) برمی‌گردد؛ ولی دیدگاه نخست با سیاق سازگارتر است. در این آیه و آیات بعد، پس از نکوهشی که در آیات پیشین دربارهٔ مشرکان اهل مکه گذشت، گروهی از مؤمنان اهل کتاب ستایش می‌شوند.

سیاق ادامهٔ این آیات گواهی می‌دهد که این ستوده‌شدگان، گروه ویژه‌ای از اهل کتاب بودند که به قرآن ایمان آوردند؛ بنابراین، به این سخن نباید اعتنا کرد که مقصود، همهٔ مؤمنان از اهل کتاب هستند.

بحث روایی

و در مجمع البیان در ذیل سخن خدای متعال: « اَلَّذِينَ آتَيْنٰاهُمُ الْكِتٰابَ » (قصص: ۵۲) آورده است: این سخن حق‌تعالی نازل شد:

آیهٔ « اَلَّذِينَ آتَيْنٰاهُمُ الْكِتٰابَ » و آیه‌های پس از آن، دربارهٔ عبدالله بن سلام، تمیم داری، جارود، عبدی و سلمان فارسی نازل شده است؛ چرا که وقتی اسلام آوردند، این آیات در شأن ایشان فرود آمد (به نقل از قتاده).

و گفته شده است: این آیات دربارهٔ چهل مرد از اهل انجیل نازل شد که پیش از بعثت پیامبر (ص) به او باور و اسلام آورده بودند؛ سی و دو نفر از حبشه که هنگام بازگشت جعفر بن ابی‌طالب همراه او آمدند، و هشت نفر که از شام آمدند و از میانشان بحیرا، ابرهه، اشرف، ایمن، ادریس، نافع و تمیم بودند.

می‌گویم: روایاتی غیر از این نیز نقل شده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۲ تا ۵۵ با هم

سپس خدای سبحان گروهی از اهل کتاب را ستود که مشرکان دربارهٔ پیامبر (ص) و قرآن به آنان مراجعه کرده بودند، و آنان ایمان و تصدیق خود را به مشرکان آشکار ساختند و از سخنان بیهوده‌ای که مشرکان روبه‌رویشان گفتند، روی برتافتند. ادامه در متن کامل