سورهٔ ۲۴ · جلد ۱۵ المیزان

تفسیر آیهٔ ۳۲ سورهٔ نور

وأنكحوا الأيمى منكم والصلحين من عبادكم

سورهٔ ۲۴ · آیهٔ ۳۲

وَأَنكِحُواْ ٱلۡأَيَٰمَىٰ مِنكُمۡ وَٱلصَّٰلِحِينَ مِنۡ عِبَادِكُمۡ وَإِمَآئِكُمۡۚ إِن يَكُونُواْ فُقَرَآءَ يُغۡنِهِمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ

و مردان و زنان بی‌همسرِ خود و غلامان و کنیزان شایسته‌تان را همسر دهید؛ اگر تنگدست باشند، خدا از فضل خویش آنان را بی‌نیاز خواهد کرد، و خدا گشایش‌بخشِ داناست.

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ أَنْكِحُوا الْأَيٰاميٰ مِنْكُمْ وَ الصّٰالِحِينَ مِنْ عِبٰادِكُمْ وَ إِمٰائِكُمْ » (بی‌همسرانِ خود، و شایستگان از غلامان و کنیزانتان را همسر دهید). واژهٔ «الإنكاح» به معنای همسر دادن (تزویج) است. «الأَيَامَى» جمع «أَيِّم» است (با فتح همزه و کسر یای مشدد)؛ یعنی مردی که همسری ندارد و زنی که شوهری ندارد، و گاه دربارهٔ زن «أَيِّمَة» نیز گفته می‌شود. مراد از «صالحین» نیز شایستگان برای ازدواج‌اند، نه شایستگان در عمل و کردار.

و این سخن او که: «إِنْ يَكُونُوا فُقَرٰاءَ يُغْنِهِمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهِ» (اگر تنگدست باشند، خداوند از بخششِ خود توانگرشان می‌سازد)، وعده‌ای زیبا به بی‌نیازی و گشایش روزی است؛ و آن را با این کلام خود تأکید بخشیده که: « وَ اللّٰهُ وٰاسِعٌ عَلِيمٌ » (و خداوند گشایشگر و داناست). روزی، به خواست خدای پاک و منزه، تابع شایستگیِ روزی‌گیرنده است؛ و به خواست خدا در تفسیر این سخن خدای متعال: «فَوَ رَبِّ السَّمٰاءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ مٰا أَنَّكُمْ تَنْطِقُونَ» (سوگند به پروردگار آسمان و زمین که این سخن حق است، درست همان‌گونه که شما سخن می‌گویید) (ذاریات: ۲۳)، سخنی در معنای وسعت روزی خواهد آمد.

بحث روایی

و در همان کتاب به سند خود از محمد بن جعفر، از پدرش، از پدرانش (ع) روایت شده که فرمود: پیامبر خدا (ص) فرمود: «من ترك التزويج مخافه العيله-فقد أساء ظنه بالله عز و جل إن الله يقول« إِنْ يَكُونُوا فُقَرٰاءَ يُغْنِهِمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهِ »»؛ هر کس ازدواج را از بیم تنگدستی ترک کند، به خدای عزوجل بدگمان شده است؛ همانا خداوند می‌فرماید: «اگر تهیدست باشند، خدا از فضل خود بی‌نیازشان می‌سازد» (نور: ۳۲).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۳۰ تا ۳۲ با هم

می‌گویم: دربارهٔ معانی پیش‌گفته، روایات بسیار زیادی از امامان اهل‌بیت (ع) نقل شده است؛ هر که خواهان آن‌ها باشد، باید به کتاب‌های حدیث مراجعه کند.

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۳۲ سورهٔ نور، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۵، صفحهٔ ۱۱۲ تا ۱۱۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/24/32/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی