إِنَّآ ءَامَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغۡفِرَ لَنَا خَطَٰيَٰنَا وَمَآ أَكۡرَهۡتَنَا عَلَيۡهِ مِنَ ٱلسِّحۡرِۗ وَٱللَّهُ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰٓ
«ما به پروردگارمان ایمان آوردیم تا از گناهانمان و آن افسونی که ما را بدان واداشتی درگذرد؛ و خدا بهتر و پایدارتر است.»
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۷۲ و ۷۳ با هم
ساحران از خدای متعال نخست با عبارت «الَّذِي فَطَرَنا» (آن‌که ما را آفرید)، دوم با «رَبِّنا» (پروردگارمان) و سوم با «الله» یاد کردند. تعبیر نخست از آن رو بود که آفریدگار بودنِ خداوند برای ما—یعنی بیرون کشیدن ما از نهانگاه نیستی به عرصهٔ هستی که در پی آن، هر خیر حقیقی به او بازمی‌گردد و در برابر او نزد دیگران چیزی جز سراب باطل نیست—خاستگاه و پایهٔ هر برتری دادنی است، و این جایگاه نیز جایگاه برتری نهادن میان خدای متعال و فرعون بود.
و اما تعبیر سوم («الله») از آن رو بود که معیارِ بهتر بودنِ هر چیز کمال است، و نزد خدای متعال همهٔ صفات کمال وجود دارد که اقتضا می‌کند او خیرِ مطلق باشد؛ از این رو مناسب بود با اسمی عَلَم (نام خاصی) از او یاد شود که بر ذاتی نشان دارد که همه صفات کمال را در خود گرد آورده است. بر این پایه، سخن ساحران در این سه جایگاه، با وجود سادگیِ ظاهری‌اش، دربردارندهٔ برهان و دلیل بر ادعای آنان است؛ و معنا در حقیقت چنین است: تو را هرگز بر آن‌که ما را آفرید برنمی‌گزینیم، چرا که او ما را آفریده است؛ و ما به پروردگارمان ایمان آوردیم، زیرا او پروردگار ماست؛ و خدا بهتر است، چون او «الله» است که نامش گرامی و بلندمرتبه باد.
تفسیر آیهٔ ۷۳ سورهٔ طه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۴، صفحهٔ ۱۸۲ تا ۱۸۳ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/20/73/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: «إِنّٰا آمَنّٰا بِرَبِّنٰا لِيَغْفِرَ لَنٰا خَطٰايٰانٰا وَ مٰا أَكْرَهْتَنٰا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِ وَ اللّٰهُ خَيْرٌ وَ أَبْقيٰ » (طه: ۷۳)؛ ما به پروردگارمان ایمان آوردیم تا خطاهایمان و آن جادویی را که ما را بدان واداشتی بر ما ببخشاید، و خدا بهتر و پایدارتر است. واژهٔ «الْخَطايا» جمعِ «خَطيئه» است و معنایی نزدیک به «سَيّئه» (گناه و بدی) دارد. عبارت «وَ مٰا أَكْرَهْتَنٰا عَلَيْهِ » (و آنچه ما را بدان واداشتی) معطوف بر «خَطٰايٰانٰا » است و «مِنَ السِّحْرِ » (از جادو) بیان‌کننده و توضیح آن به شمار می‌رود، و معنا چنین است: «و تا جادویی را که ما را بر انجامش مجبور کردی بر ما ببخشاید». این تعبیر نشان می‌دهد که ساحران بر این کار ناچار شده بودند؛ یا در آن زمان که از میان شهر و دیارشان نزد فرعون گرد آورده شدند، و یا هنگامی که درباره کار خویش با یکدیگر کشمکش کردند و پنهانی به رازگویی نشستند، اما سرانجام به رویارویی و پیروزی‌جویی واداشته شدند.
آغاز این آیه دلیلی است بر سخن پیشین آنان که گفتند: «لَنْ نُؤْثِرَكَ » (هرگز تو را برنمی‌گزینیم...)؛ یعنی: ما خدایی را که ما را آفریده است بر تو ترجیح دادیم و به او ایمان آوردیم تا از گناهانمان و آن جادویی که بر آن ناچارمان کردی درگذرد. بخش پایانیِ آیه: «وَ اللّٰهُ خَيْرٌ وَ أَبْقيٰ » (و خدا بهتر و پایدارتر است) کامل‌کنندهٔ بیان و به منزلهٔ دلیلی بر آغاز آیه است؛ گویی گفته شده است: «ما آمرزش او را بر بخشش و پاداش تو برگزیدیم، زیرا او بهتر و پایدارتر است»؛ یعنی—به جهت نامحدود و مطلق آمدنِ این وصف—از هر خیری بهتر و از هر پایداری ماندگارتر است، بنابراین چیزی را نمی‌توان بر او برتری نهاد. در این بخش پایانی، گونه‌ای رویارویی و پاسخ به پایان سخن فرعون نیز نهفته است که گفت: «وَ لَتَعْلَمُنَّ أَيُّنٰا أَشَدُّ عَذٰاباً وَ أَبْقيٰ » (و بی‌گمان خواهید دانست کدام‌یک از ما عذابش سخت‌تر و پایدارتر است [طه: ۷۱]).
اما تعبیر دوم («رَبِّنا») بدان جهت بود که در آن از ایمان به او خبر داده می‌شود، و نزدیک‌ترین صفتِ خدای متعال به ایمان و بندگی، صفت ربوبیت (پروردگاریِ) اوست که معنای مالکیت و تدبیر را در خود دارد.