تفسیر آیهٔ ۶۳ سورهٔ اسراء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « قٰالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزٰاؤُكُمْ جَزٰاءً مَوْفُوراً »؛ فرمود: «برو! پس هر که از آنان از تو پیروی کند، بی‌گمان دوزخ کیفرِ همه شماست، کیفری کامل و تمام». گفته شده است که فرمان به رفتن («اذْهَبْ») معنای حقیقی ندارد، بلکه کنایه از واگذاشتنِ او به حال خود است؛ چنان‌که به کسی که با تو مخالفت می‌کند می‌گویی: «هر چه می‌خواهی بکن». و برخی گفته‌اند: این فرمان به معنای حقیقی است و تعبیر دیگری است از این سخنِ خدا در جای دیگر: « فَاخْرُجْ مِنْهٰا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ » (پس از آن بیرون شو که تو رانده‌شده‌ای؛ حجر: ۳۴ / ص: ۷۷). و «مَوفور» به معنای کامل‌شده است؛ از این رو «جزاءً موفوراً» کیفری است که تمام و کمال داده می‌شود و چیزی از آن پس‌انداز یا کم نمی‌گردد؛ و معنای آیه روشن است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶۱ تا ۶۵ با هم

پیش از این در جاهای گوناگونی از کلام خدای متعال، مانند سورهٔ بقره، سورهٔ اعراف و سورهٔ حجر، بحث‌های گوناگونی پیرامون داستان سجده بر آدم گذشت که در این مقام نیز سودمند است. ادامه در متن کامل