تفسیر آیهٔ ۳۴ سورهٔ حجر

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۳۴ و ۳۵ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « فَاخْرُجْ مِنْهٰا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ وَ إِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَهَ إِليٰ يَوْمِ الدِّينِ » (از آن‌جا بیرون شو که بی‌گمان تو رانده‌شده‌ای، و به‌راستی تا روز جزا لعنت بر تو خواهد بود)؛ واژهٔ «رَجيم» بر وزن فَعیل و به معنای مفعول (سنگسارشده یا رانده‌شده) از ریشهٔ «رَجم» به معنای طرد کردن و راندن است، و کاربرد آن در راندن با سنگ و سنگ‌ریزه رواج یافته است، و «لَعن» همان راندن و دور ساختن از رحمت است.

از این‌جا روشن می‌شود که سخن خدای متعال: « وَ إِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَهَ » (و به‌راستی لعنت بر تو است...) به‌منزلهٔ توضیح و بیان برای فرمودهٔ اوست که فرمود: « فَإِنَّكَ رَجِيمٌ » (زیرا تو رانده‌شده‌ای)؛ چراکه رانده‌شدن (رجم)، سببِ بیرون رانده‌شدنِ ابلیس از میان فرشتگان، از آسمان، یا از جایگاه الهی، و در یک سخن، از مقام قرب گردید؛ و مقام قرب همان افق رحمت ویژهٔ الهی است، از این رو با دور ساختن از رحمت—که همان لعنت است—منطبق می‌شود.