وَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا هُودٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَنَجَّيۡنَٰهُم مِّنۡ عَذَابٍ غَلِيظٖ
و هنگامی که فرمان [عذاب] ما فرا رسید، هود و کسانی را که همراه او ایمان آورده بودند، به رحمتی از جانب خود نجات بخشیدیم و آنان را از عذابی سخت و سنگین رهانیدیم.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بحث روایی
تفسیر آیه‌های ۵۰ تا ۶۰ با هم
و در روایتی از امامان (ع) آمده است: «سرزمینِ قوم عاد در صحرا و بادیه بود، و کِشتزارها و نخلستان‌های فراوان، و عمرهایی طولانی و قامت‌هایی کشیده و بلند داشتند، ولی به بت‌پرستی روی آوردند؛ پس خدای متعال هود را به‌سویشان برانگیخت تا آنان را به تسلیم در برابر خدا (اسلام) و کنار گذاشتنِ همتایان [و بت‌ها] فراخوانَد، اما آنان سر باز زدند و به هود ایمان نیاوردند و او را آزردند؛ ازاین‌رو آسمانْ هفت سال بارانش را از آنان بازداشت تا دچار قحطی شدند...» تا پایان حدیث. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۵۸ سورهٔ هود، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۰، صفحهٔ ۳۰۴ تا ۳۰۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/11/58/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَمّٰا جٰاءَ أَمْرُنٰا نَجَّيْنٰا هُوداً وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَهٍ مِنّٰا وَ نَجَّيْنٰاهُمْ مِنْ عَذٰابٍ غَلِيظٍ » (و چون فرمان ما فرا رسید، هود و کسانی را که با او ایمان آورده بودند به رحمتی از جانب خود نجات بخشیدیم و آنان را از عذابی سخت رهانیدیم). مقصود از «آمدن امر»، فرود آمدن عذاب است، و به بیانی دقیق‌تر، صادر شدن فرمان الهی است که داوریِ فیصله‌بخش میان پیامبر و قومش را در پی دارد؛ چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «وَ مٰا كٰانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَهٍ إِلاّٰ بِإِذْنِ اللّٰهِ فَإِذٰا جٰاءَ أَمْرُ اللّٰهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَ خَسِرَ هُنٰالِكَ الْمُبْطِلُونَ» (و هیچ پیامبری حق نداشت معجزه‌ای بیاورد مگر به اذن خدا؛ پس هنگامی که فرمان خدا دررسید، به حق داوری شد و آنجا بود که باطل‌گرایان زیان دیدند؛ مؤمن: ۷۸).
و سخن او که می‌فرماید: « بِرَحْمَهٍ مِنّٰا » (به رحمتی از جانب ما)، ظاهر آن است که مقصود، رحمت ویژهٔ اهل ایمان است که یاریِ آنان در دینشان و نجاتشان از فراگیری خشم الهی و عذاب ریشه‌کن‌کننده (استیصال) را اقتضا می‌کند؛ خدای متعال می‌فرماید:
«إِنّٰا لَنَنْصُرُ رُسُلَنٰا وَ الَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيٰاهِ الدُّنْيٰا وَ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهٰادُ» (ما بی‌گمان فرستادگان خود و کسانی را که ایمان آورده‌اند، در زندگی دنیا و روزی که گواهان برمی‌خیزند یاری می‌بخشیم؛ مؤمن: ۵۱).
و سخن او که می‌فرماید: « وَ نَجَّيْنٰاهُمْ مِنْ عَذٰابٍ غَلِيظٍ » (و آنان را از عذابی سخت رهانیدیم)، ظاهر سیاق نشان می‌دهد که مراد از آن، همان عذابی است که کافرانِ قوم را فرا گرفت؛ بنابراین نسبت به جملهٔ پیش از خود، عطف تفسیر خواهد بود. برخی نیز گفته‌اند مقصود عذاب آخرت است، ولی سخن درستی نیست.