تفسیر آیهٔ ۶ سورهٔ علق

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن خدای متعال که: « إِنَّ الْإِنْسٰانَ لَيَطْغيٰ » (بی‌تردید انسان سرکشی می‌کند)، یعنی از اندازه و حدّ خویش پا فراتر می‌نهد؛ و این آیه، خبری از سرشتِ نهفته در انسان می‌دهد، همانند این کلام الهی: «إِنَّ الْإِنْسٰانَ لَظَلُومٌ كَفّٰارٌ» (همانا انسان بسیار ستم‌پیشه و سخت ناسپاس است؛ ابراهیم: ۳۴).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶ و ۷ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « كَلاّٰ إِنَّ الْإِنْسٰانَ لَيَطْغيٰ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنيٰ » (حقّا که انسان سرکشی می‌کند، همین‌که خود را بی‌نیاز ببیند)؛ این تعبیر، ردع و بازداشتن در برابر ناسپاسی از نکته‌ای است که از آیات پیشین دانسته می‌شود؛ اینکه خدای متعال با بخشیدن نعمت‌های بزرگی چون تعلیم با قلم، دیگر اموری که آموخته، و نیز آموزش از راه وحی بر انسان منت نهاده است؛ پس بر انسان بود که او را بر این نعمت‌ها سپاس گزارد، اما او به نعمت خدای متعال کفران می‌ورزد و طغیان پیشه می‌کند.