تفسیر آیهٔ ۹۵ سورهٔ توبه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « سَيَحْلِفُونَ بِاللّٰهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ » (چون به سوی آنان بازگردید، برای شما به خدا سوگند یاد می‌کنند تا از آنان صرف‌نظر کنید؛ پس از آنان روی گردانید...) تا پایان آیه [توبه: ۹۵]. یعنی سوگند می‌خورند تا از آنان چشم‌پوشی کنید و با سرزنش و توبیخ و پی‌آمدهای آن به سراغشان نروید. پس شما نیز از آنان روی برتابید، امّا نه از سرِ باورکردنِ عذرهایی که برایش سوگند می‌خورند، بلکه به این دلیل که آنان پلیدند و سزاوار است کسی به ایشان نزدیک نشود، و جایگاهشان دوزخ است که کیفرِ کردارهای همیشگی‌شان خواهد بود.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۹۵ و ۹۶ با هم

و در تفسیر قمی آمده است: هنگامی که پیامبر (ص) از تبوک بازگشت، یاران مؤمنِ ایشان متعرض منافقان می‌شدند و آنان را آزار می‌دادند؛ پس خداوند این آیه را نازل کرد: « سَيَحْلِفُونَ بِاللّٰهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ » (هنگامی که به سوی آنان بازگردید برای شما به خدا سوگند می‌خورند تا از آنان صرف‌نظر کنید...) تا پایانِ این دو آیه (توبه: ۹۵-۹۶).

و در مجمع‌البیان آمده است: گفته شده این آیات دربارهٔ جَدّ بن قَیس و مُعَتِّب بن قُشَیر و یارانشان از منافقان نازل شد که هشتاد مرد بودند، و هنگامی که پیامبر (ص) در بازگشت از تبوک به مدینه وارد شد، فرمود:

«لا تجالسوهم و لا تكلّموهم» (با آنان همنشینی نکنید و با آنان سخن نگویید)؛ این سخن از ابن‌عباس روایت شده است.