وَمَا يُكَذِّبُ بِهِۦٓ إِلَّا كُلُّ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ
و جز هر متجاوزِ گناهکاری، کسی آن را دروغ نمیشمارد؛
تفسیر آیهٔ ۱۲ سورهٔ مطففین، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۲۳۳ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/83/12/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ مٰا يُكَذِّبُ بِهِ إِلاّٰ كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ » (و جز هر متجاوزِ گناهکاری، کسی آن را انکار نمیکند). واژهٔ «معتدی» به معنای متجاوز است و منظور از آن کسی است که از مرزهای بندگی فراتر میرود؛ و «اثیم» کسی است که به دلیل فرورفتن در خواهشهای نفسانی، گناهانِ رویهمانباشته و فراوان دارد.
روشن است که تنها عامل بازدارنده از نافرمانی و گناه، ایمان به رستاخیز و پاداش و کیفر است؛ و کسی که در هواوهوس فرورفته و دل به تجاوز و گناه بسته است، جانش از پذیرش آنچه مانع گناه میشود و از پرهیزکاری سر باز میزند و سرانجام کارش به انکار رستاخیز و جزا میانجامد. خدای متعال میفرماید: «ثُمَّ كٰانَ عٰاقِبَهَ الَّذِينَ أَسٰاؤُا السُّوايٰ أَنْ كَذَّبُوا بِآيٰاتِ اللّٰهِ وَ كٰانُوا بِهٰا يَسْتَهْزِؤُنَ» (سپس فرجام کسانی که مرتکب بدی شدند این شد که آیات خدا را تکذیب کردند و آنها را به ریشخند میگرفتند؛ روم: ۱۰).