وَإِذَا ٱلۡعِشَارُ عُطِّلَتۡ
و هنگامی که شتران باردارِ ده‌ماهه (نفیس‌ترین اموال) رها و بی‌صاحب گذاشته شوند،
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بحث روایی
تفسیر آیه‌های ۱، ۲، ۳، ۴، ۶ و ۷ با هم
در تفسیر قمی دربارهٔ « إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ » آمده است: [خورشید] سیاه و تاریک می‌شود؛ و دربارهٔ « وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ » فرمود: نور آن‌ها می‌رود؛ و دربارهٔ « وَ إِذَا الْجِبٰالُ سُيِّرَتْ » فرمود: به راه می‌افتند، همان‌گونه که فرمود: « تَحْسَبُهٰا جٰامِدَهً وَ هِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحٰابِ » (نمل: ۸۸؛ آن‌ها را بی‌حرکت می‌پنداری در حالی که مانند حرکت ابرها می‌گذرند). ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۴ سورهٔ تکویر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۲۱۳ تا ۲۱۵ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/81/4/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال می‌فرماید: « وَ إِذَا الْعِشٰارُ عُطِّلَتْ »؛ گفته‌اند: ««العشار» جمع «عُشَراء» است، مانند «النِّفاس» که جمع «نُفَساء» است، و آن شتر مادهٔ بارداری است که ده ماه از بارداری‌اش گذشته باشد؛ بنابراین، تا زمان زایمانش عشراء نامیده می‌شود و چه بسا پس از زایمان نیز عشراء خوانده شود؛ و این شتر از گران‌بهاترین اموال نزد عرب به شمار می‌رفت.»
و بی‌سرپرست ماندن (تعطیل) شتران باردار، رها کردن آن‌ها به حال خود است، به‌گونه‌ای که نه چوپانی داشته باشند و نه نگهبانی که از آن‌ها مراقبت کند. گویا در این جمله کنایه‌ای وجود دارد به اینکه اموال نفیس و گران‌بهایی که انسان برای داشتنشان با یکدیگر رقابت می‌کرد، در آن روز بی‌صاحب می‌مانند و کسی نیست که مالک آن‌ها شود و در آن‌ها تصرّف کند؛ زیرا همگان چنان به خود مشغول‌اند که از هر چیزی غافل می‌شوند؛ همان‌گونه که فرمود: «لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ» (عبس: ۳۷: در آن روز برای هر کس گرفتاری‌ای است که او را به خود مشغول می‌سازد).