ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيۡسَ بِظَلَّٰمٖ لِّلۡعَبِيدِ
این [کیفر] به سبب کارهایی است که دست‌های خودتان از پیش فرستاده است، وگرنه خدا هرگز به بندگان ستم نمی‌کند.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۵۰ و ۵۱ با هم
خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَوْ تَريٰ إِذْ يَتَوَفَّي الَّذِينَ كَفَرُوا الْمَلاٰئِكَهُ » (و اگر ببینی هنگامی را که فرشتگان جان کافران را می‌گیرند...) تا پایان دو آیه.
تفسیر آیهٔ ۵۱ سورهٔ انفال، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۹، صفحهٔ ۱۰۰ تا ۱۰۱ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/8/51/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
و این سخن او: « ذٰلِكَ بِمٰا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ » (این به سبب آنچه دست‌های خودتان پیش فرستاده است)، دنباله سخنِ نقل‌شده از فرشتگان است، یا اشاره به مجموعه کارهایی است که با آنان می‌شود و سخنانی که فرشتگان به آنان می‌گویند؛ و معنا این است: ما عذاب سوزان را تنها به سبب آنچه دست‌های خودتان پیش فرستاده است به شما می‌چشانیم، یا اینکه: ما به سبب آنچه دست‌های خودتان پیش فرستاده است بر صورت‌ها و پشت‌هایتان می‌زنیم و عذاب سوزان را به شما می‌چشانیم.
و این سخن او که: « وَ أَنَّ اللّٰهَ لَيْسَ بِظَلاّٰمٍ لِلْعَبِيدِ » (و اینکه خدا هرگز به بندگان ستم‌کار نیست)، بر جایگاهِ عبارت « بِمٰا قَدَّمَتْ » (به سبب آنچه پیش فرستاده است) عطف شده است؛ یعنی: این [کیفر] بدان جهت است که خدا به بندگان ستم نمی‌کند؛ به این معنا که به هیچ‌یک از بندگانش ستم روا نمی‌دارد، زیرا خدای متعال بر صراط مستقیم (راه استوار عدالت) است و در فعل او هیچ تخلف و ناهمگونی‌ای نیست؛ پس اگر به یک نفر ستم می‌کرد، به همگان ستم روا می‌داشت، و اگر اهل ستم بود، بسیار به بندگان ستم می‌کرد؛ پس این نکته را دریاب.