تفسیر آیهٔ ۲۸ سورهٔ مدثر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن خدای متعال: « لاٰ تُبْقِي وَ لاٰ تَذَرُ »؛ مقتضای مطلق بودنِ نفی این است که مراد چنین باشد: این آتش چیزی از هر کس را که به او برسد باقی نمی‌گذارد مگر آنکه می‌سوزاند، و هیچ‌کس از افکنده‌شدگان در خود را وانمی‌گذارد مگر آنکه به او می‌رسد؛ برخلاف آتش دنیا که چه‌بسا برخی از افکنده‌شدگان در خود را رها می‌کند و نمی‌سوزاند، و هرگاه مثلاً به انسانی برسد، به جسم او و ویژگی‌های جسمانی‌اش می‌رسد و به روح و صفات روحی او دسترسی پیدا نمی‌کند. اما سقر هیچ‌کس از افکنده‌شدگان در خود را وانمی‌گذارد مگر آنکه به او می‌رسد؛ چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «تَدْعُوا مَنْ أَدْبَرَ وَ تَوَلّٰي» (معارج: ۱۷)؛ و چون به او برسد، چیزی از روح یا جسمش باقی نمی‌گذارد مگر آنکه می‌سوزاند؛ چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «نٰارُ اللّٰهِ الْمُوقَدَهُ الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَي الْأَفْئِدَهِ» (همزه: ۷).

و ممکن است مقصود این باشد که آنان را زنده باقی نمی‌گذارد و به حال مرگ نیز رهایشان نمی‌کند؛ که در این صورت در معنای این سخن خدای متعال خواهد بود:

«الَّذِي يَصْلَي النّٰارَ الْكُبْريٰ ثُمَّ لاٰ يَمُوتُ فِيهٰا وَ لاٰ يَحْييٰ» (اعلی: ۱۳)؛ «همان کسی که به آتش بزرگ درمی‌آید، سپس در آن نه می‌میرد و نه زنده می‌ماند».

و گفته شده است: معنایش این است که چیزی را که در آن افکنده شود باقی نمی‌گذارد مگر آنکه نابودش می‌کند، و چون نابود شد، او را در حال هلاکت رها نمی‌سازد، بلکه بازگردانده می‌شود تا دیگر بار عذاب کشد.

و گفته شده است: مقصود این است که نه گوشتی برای آنان باقی می‌گذارد و نه استخوانی به جا می‌نهد؛ و جز این‌ها نیز گفته شده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۸ تا ۳۱ با هم

در این آیات، هشداری سخت و تهدیدی کوبنده به طعنه‌زنندگان بر قرآن آمده است؛ همان کسانی که به آن تهمت جادو زدند و برخی از حقایقِ بیان‌شده در آن را به بادِ مسخره گرفتند. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۲۶ تا ۳۰ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « سَأُصْلِيهِ سَقَرَ وَ مٰا أَدْرٰاكَ مٰا سَقَرُ لاٰ تُبْقِي وَ لاٰ تَذَرُ لَوّٰاحَهٌ لِلْبَشَرِ عَلَيْهٰا تِسْعَهَ عَشَرَ »؛ یعنی به‌زودی او را وارد سقر خواهم کرد؛ و «سقر» در قرآن، از نام‌های جهنم یا درکه‌ای (طبقه‌ای رو به پایین) از درکات آن است. ادامه در متن کامل