تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ همزه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و گویا مراد از اشراف و چیرگی آن آتش بر دل‌ها این است که باطن انسان را می‌سوزاند، همان‌گونه که ظاهرش را می‌سوزاند؛ بر خلاف آتش دنیا که تنها ظاهر را می‌سوزاند. خدای متعال می‌فرماید: «وَقُودُهَا النّٰاسُ وَ الْحِجٰارَهُ» (بقره: ۲۴) (آتشی که هیزمش مردم و سنگ‌هایند).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶ و ۷ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « نٰارُ اللّٰهِ الْمُوقَدَهُ الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَي الْأَفْئِدَهِ » (آتش برافروختهٔ خدا، که بر دل‌ها اشراف می‌یابد و چیره می‌شود). «إیقادِ آتش» به معنای شعله‌ور ساختن آن است، و «اطلاع» و «طلوع بر چیزی» به معنای اشراف یافتن و پدیدار شدن است. «أفئده» جمع «فؤاد» به معنای قلب است، و مقصود از آن در قرآن، کانون درک و اندیشهٔ انسان یعنی همان نفس انسانی است.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۷ تا ۹ با هم

و در همان کتاب دربارهٔ سخن خدای متعال: « اَلَّتِي تَطَّلِعُ عَلَي الْأَفْئِدَهِ » آمده است: «[آتشی که] بر دل‌ها زبانه می‌کشد». ابوذر (رضی الله عنه) گفت: «متکبران را به داغ‌نهادن بر سینه‌ها و کشیده‌شدن بر پشت‌ها بشارت ده!». و دربارهٔ سخن او: « إِنَّهٰا عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَهٌ » فرمود: «[درهای آتش بر آنان] فروبسته و پوشيده است»، و دربارهٔ « فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَهٍ » فرمود: «هنگامی که آن ستون‌ها بر آنان کشیده و استوار شود، به خدا سوگند پوست‌ها را می‌خورد و می‌سوزاند».