تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ مزمل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و فرمودهٔ خداوند: « إِنَّ لَكَ فِي النَّهٰارِ سَبْحاً طَوِيلاً »، «سَبْح» به معنای حرکت سریع در آب (شنا کردن) است، و «سَبْحِ طولاني در روز» کنایه از فرورفتن در کارهای مهم زندگی و انواع تلاش و دوندگی برای برآوردن نیازهای معاش است.

و معنای آیه این است که تو در روز، کارهای فراوانی داری که بدان‌ها مشغول می‌شوی و تمام وقتت را پر می‌کنند و مجالی برایت باقی نمی‌گذارند تا در آن به توجه کامل به پروردگارت و انقطاع به سوی او از طریق یادش بپردازی؛ پس بر تو باد پرداختن به شب و نماز خواندن در آن.

و برخی گفته‌اند: معنایش این است که تو در روز برای خوابیدن، ادارهٔ امور زندگی و رسیدگی به نیازهایت فراغت داری، پس شب را به شب‌زنده‌داری و عبادت بگذران.

و گفته شده است: معنایش این است که تو در روز فراغتی داری، پس اگر چیزی از عبادت شب از دستت رفت، می‌توانی در روز آن را جبران کنی و قضایش را به جا آوری؛ بنابراین آیه در معنای این سخن الهی است: «وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَ النَّهٰارَ خِلْفَهً لِمَنْ أَرٰادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرٰادَ شُكُوراً» (و اوست کسی که شب و روز را جانشین یکدیگر قرار داد برای هر کس که بخواهد پند گیرد یا بخواهد سپاسگزاری کند؛ فرقان: ۶۲).

و معنایی که ما پیش‌تر بیان کردیم، با سیاق کلام مناسب‌تر است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶ و ۷ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّ نٰاشِئَهَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلاً إِنَّ لَكَ فِي النَّهٰارِ سَبْحاً طَوِيلاً »؛ آیهٔ نخست در مقام بیان علت برای برگزیدن شب به عنوان زمانِ این نماز (شب‌زنده‌داری) است، و آیهٔ دوم علت روی‌گردانی از روز و پرداختن به شب را بیان می‌کند؛ همان‌طور که آیهٔ پیشین، یعنی فرمودهٔ خداوند: « إِنّٰا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلاً ثَقِيلاً »، علت تشریعِ اصل این نماز را بیان می‌کرد.