يَوۡمَ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ سِرَاعٗا كَأَنَّهُمۡ إِلَىٰ نُصُبٖ يُوفِضُونَ
همان روزی که شتابان از گورها بیرون میآیند، گویی به سوی بتهای خود [یا نشانههایی برافراشته] میشتابند؛
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۴۳ و ۴۴ با هم
و در تفسیر قمی آمده است دربارهٔ سخن خدا: « يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدٰاثِ سِرٰاعاً » (روزی که شتابان از گورها بیرون میآیند) فرمود: «من القبر» (از قبر)؛ و دربارهٔ « كَأَنَّهُمْ إِليٰ نُصُبٍ يُوفِضُونَ » (گویی به سوی نشانهها میشتابند) فرمود: «إلى الداعي ينادون» (به سوی آن دعوتکننده فراخوانده میشوند)؛ و دربارهٔ سخن او: « تَرْهَقُهُمْ ذِلَّهٌ » (خواری آنان را فرامیگیرد) فرمود: «تصيبهم ذله» (خواری به ایشان میرسد).
تفسیر آیهٔ ۴۳ سورهٔ معارج، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۲۴ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/70/43/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدٰاثِ سِرٰاعاً كَأَنَّهُمْ إِليٰ نُصُبٍ يُوفِضُونَ » (روزی که شتابان از گورها بیرون میآیند، گویی به سوی علامتی برپا شده میشتابند)؛ این آیه بیانِ همان روزی است که به آن وعده داده میشوند، و آن، روز قیامت است.
«اجداث» جمع «جَدَث» به معنای گور است، و «سراعاً» جمع «سریع» (شتابان). «نُصُب» چیزی است که در راه به عنوان نشانه برپا میکنند تا راهپیمایان برای راهیابی به سوی آن بروند. و گفته شده است: نُصُب همان بتی است که برای پرستش نصب شده باشد، امّا این معنا از ساحت کلام خدای متعال بعید است. «ایفاض» نیز به معنای شتاب کردن است، و معنای آیه روشن است.