تفسیر آیهٔ ۶ سورهٔ ملک

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذٰابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ » (و برای کسانی که به پروردگارشان کافر شدند، عذاب دوزخ است و چه بد بازگشتگاهی است!). چون خداوند برخی از نشانه‌های ربوبیتِ خویش را برشمرد، در پیِ آن کسانی را که به ربوبیتش کفر ورزیدند تهدید به عذاب کرد؛ چراکه روشِ این سوره درهم‌آمیختن برهان‌ها با وعید و بیم‌دادن است.

مقصود از «کسانی که به پروردگارشان کفر ورزیدند» عام است و چند گروه را در بر می‌گیرد: بت‌پرستانی که ربوبیت خدا را نسبت به ماسوای معبودانِ خود نفی می‌کنند و می‌گویند خداوند متعال تنها رب‌الارباب (پروردگارِ پروردگاران) است؛ کسانی که ربوبیت خدا را به طور مطلق انکار می‌کنند؛ و کسانی که ربوبیت او را اثبات می‌کنند اما میان او و پیامبرانش جدایی می‌اندازند، مانند یهود و نصارا که به برخی از پیامبران ایمان آوردند و به برخی دیگر کفر ورزیدند.

این آیه با این همه، به این سخن الهی نیز پیوند دارد: « اَلَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَيٰاهَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ » (آن‌که مرگ و زندگی را آفرید تا شما را بیازماید که کدامتان نیکوکردارترید، و او نیرومندِ شکست‌ناپذیر و بسیار آمرزنده است؛ ملک: ۲)؛ زیرا در آن آیه اشاره‌ای به رستاخیز و پاداش و کیفر بود. همچنین این آیه به آیهٔ پیش از خود متصل است و پیوند آن‌ها از قبیلِ عام آوردن پس از خاص است.