سورهٔ ۶۵ · جلد ۱۹ المیزان

تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ طلاق

ذلك أمر الله أنزله إليكم ومن يتق الله

سورهٔ ۶۵ · آیهٔ ۵

ذَٰلِكَ أَمۡرُ ٱللَّهِ أَنزَلَهُۥٓ إِلَيۡكُمۡۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُعۡظِمۡ لَهُۥٓ أَجۡرًا

این فرمان خداست که آن را به‌سوی شما فرو فرستاده است؛ و هر کس از خدا پروا بدارد، گناهانش را از او می‌زداید و پاداشش را برای او بزرگ می‌گرداند.

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « ذٰلِكَ أَمْرُ اللّٰهِ أَنْزَلَهُ إِلَيْكُمْ » (این فرمان خداست که آن را به‌سوی شما فرو فرستاد)؛ یعنی آنچه در آیه‌های گذشته بیان فرمود، حکم خداست که بر شما نازل کرده است. و در فرمودهٔ الهی: « وَ مَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئٰاتِهِ وَ يُعْظِمْ لَهُ أَجْراً » (و هر کس از خدا پروا بدارد، بدی‌هایش را از او می‌پوشاند و پاداشش را بزرگ می‌گرداند)، دلالتی است بر این‌که پیروی از فرمان‌ها همانند دوری از حرام‌ها بخشی از تقواست؛ و شاید از این جهت باشد که انجام دادنِ فرمان، با پرهیز از ترک آن همراه و ناگزیر است.

«تکفیر سیئات»، پوشاندنِ بدی‌ها با آمرزش الهی است، و مقصود از «سیئات»، گناهان صغیره (کوچک) است؛ در نتیجه آنچه برای متعلق تقوا باقی می‌ماند، گناهان کبیره (بزرگ) است. و مجموع فرمودهٔ الهی: « وَ مَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئٰاتِهِ وَ يُعْظِمْ لَهُ أَجْراً » (و هر که از خدا پروا کند، بدی‌هایش را از او می‌پوشاند و پاداشش را بزرگ می‌دارد)، در معنای این آیه خواهد بود: «إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبٰائِرَ مٰا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئٰاتِكُمْ وَ نُدْخِلْكُمْ مُدْخَلاً» (اگر از گناهان بزرگی که از آن‌ها نهی می‌شوید دوری گزینید، بدی‌هایتان را از شما می‌پوشانیم و شما را وارد می‌سازیم به جایگاهی...). «كَرِيماً» (نساء: ۳۱؛ بزرگوارانه و ارجمند). و از این دو آیه روشن می‌شود که مقصود از «محارم» در سخن امام (ع) در تعریف تقوا که فرمود: «أنها الورع عن محارم الله» (تقوا، پرهیز از حرام‌های خداست)، همان گناهان کبیره است.

همچنین روشن می‌شود که مخالفت با فرمان‌هایی که خدا دربارهٔ طلاق و عده نازل کرده، از گناهان کبیره است؛ چراکه تقوای یادشده در آیه بی‌گمان شامل همین احکام طلاق و عده نیز می‌شود، بنابراین، نافرمانی از این‌ها چیزی جز آن گناهان صغیره‌ای است که بخشوده می‌گردد، وگرنه معنای آیه تباه می‌شد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۷ با هم

در کتاب «الدر المنثور»، ابن‌مردویه از ابوسعید خُدری روایت کرده است که گفت: «نزلت سوره النساء القصري-بعد التي في البقره بسبع سنين» (سورهٔ نساء کوتاه‌تر، هفت سال پس از آن [آیاتی] که در سورهٔ بقره است نازل شد). ادامه در متن کامل

می‌گویم: سورهٔ نساء کوتاه‌تر (قصری)، همان سورهٔ طلاق است. ادامه در متن کامل

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ طلاق، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۳۱۶ تا ۳۱۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/65/5/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی