ذَٰلِكَ أَمۡرُ ٱللَّهِ أَنزَلَهُۥٓ إِلَيۡكُمۡۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُعۡظِمۡ لَهُۥٓ أَجۡرًا
این فرمان خداست که آن را بهسوی شما فرو فرستاده است؛ و هر کس از خدا پروا بدارد، گناهانش را از او میزداید و پاداشش را برای او بزرگ میگرداند.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۱ تا ۷ با هم
در کتاب «الدر المنثور»، ابنمردویه از ابوسعید خُدری روایت کرده است که گفت: «نزلت سوره النساء القصري-بعد التي في البقره بسبع سنين» (سورهٔ نساء کوتاهتر، هفت سال پس از آن [آیاتی] که در سورهٔ بقره است نازل شد). ادامه در متن کامل
میگویم: سورهٔ نساء کوتاهتر (قصری)، همان سورهٔ طلاق است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ طلاق، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۳۱۶ تا ۳۱۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/65/5/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « ذٰلِكَ أَمْرُ اللّٰهِ أَنْزَلَهُ إِلَيْكُمْ » (این فرمان خداست که آن را بهسوی شما فرو فرستاد)؛ یعنی آنچه در آیههای گذشته بیان فرمود، حکم خداست که بر شما نازل کرده است. و در فرمودهٔ الهی: « وَ مَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئٰاتِهِ وَ يُعْظِمْ لَهُ أَجْراً » (و هر کس از خدا پروا بدارد، بدیهایش را از او میپوشاند و پاداشش را بزرگ میگرداند)، دلالتی است بر اینکه پیروی از فرمانها همانند دوری از حرامها بخشی از تقواست؛ و شاید از این جهت باشد که انجام دادنِ فرمان، با پرهیز از ترک آن همراه و ناگزیر است.
«تکفیر سیئات»، پوشاندنِ بدیها با آمرزش الهی است، و مقصود از «سیئات»، گناهان صغیره (کوچک) است؛ در نتیجه آنچه برای متعلق تقوا باقی میماند، گناهان کبیره (بزرگ) است. و مجموع فرمودهٔ الهی: « وَ مَنْ يَتَّقِ اللّٰهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئٰاتِهِ وَ يُعْظِمْ لَهُ أَجْراً » (و هر که از خدا پروا کند، بدیهایش را از او میپوشاند و پاداشش را بزرگ میدارد)، در معنای این آیه خواهد بود: «إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبٰائِرَ مٰا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئٰاتِكُمْ وَ نُدْخِلْكُمْ مُدْخَلاً» (اگر از گناهان بزرگی که از آنها نهی میشوید دوری گزینید، بدیهایتان را از شما میپوشانیم و شما را وارد میسازیم به جایگاهی...). «كَرِيماً» (نساء: ۳۱؛ بزرگوارانه و ارجمند). و از این دو آیه روشن میشود که مقصود از «محارم» در سخن امام (ع) در تعریف تقوا که فرمود: «أنها الورع عن محارم الله» (تقوا، پرهیز از حرامهای خداست)، همان گناهان کبیره است.
همچنین روشن میشود که مخالفت با فرمانهایی که خدا دربارهٔ طلاق و عده نازل کرده، از گناهان کبیره است؛ چراکه تقوای یادشده در آیه بیگمان شامل همین احکام طلاق و عده نیز میشود، بنابراین، نافرمانی از اینها چیزی جز آن گناهان صغیرهای است که بخشوده میگردد، وگرنه معنای آیه تباه میشد.