تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ جمعه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لاٰ يَتَمَنَّوْنَهُ أَبَداً بِمٰا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَ اللّٰهُ عَلِيمٌ بِالظّٰالِمِينَ » (و هرگز آن را به سبب آنچه با دستان خویش پیش فرستاده‌اند آرزو نخواهند کرد، و خدا به ستمکاران داناست)؛ خدای متعال پس از آنکه به پیامبرش (ص) دستور داد که آرزوی مرگ را بر آنان عرضه کند، به ایشان خبر داد که آنان هرگز مرگ را آرزو نخواهند کرد.

و خداوند، علت آرزو نکردن مرگ را کارهای گذشته‌شان («بما قدمت أیدیهم»؛ آنچه دست‌هایشان پیش فرستاده) دانسته که کنایه از ستم و نافرمانی است. پس معنای آیه چنین است: آنان هرگز مرگ را به سبب ستم‌هایی که با دستان خویش پیش فرستاده‌اند و به واسطهٔ آن ستمکار شده‌اند، آرزو نخواهند کرد؛ و خدا به ستمکاران داناست و می‌داند که آنان دیدار او را دوست ندارند، زیرا دشمنان او هستند و هیچ پیوندِ دوستی و محبتی میان او و آنان وجود ندارد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶ و ۷ با هم

و این دو آیه در معنای این سخن خدای متعال است: «قُلْ إِنْ كٰانَتْ لَكُمُ الدّٰارُ الْآخِرَهُ عِنْدَ اللّٰهِ خٰالِصَهً مِنْ دُونِ النّٰاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صٰادِقِينَ وَ لَنْ يَتَمَنَّوْهُ أَبَداً بِمٰا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَ اللّٰهُ عَلِيمٌ» (بگو اگر سرای آخرت نزد خدا ویژۀ شماست نه دیگر مردم، پس اگر راست می‌گویید آرزوی مرگ کنید؛ و هرگز به سبب آنچه با دستان خود پیش فرستاده‌اند آن را آرزو نخواهند کرد، و خدا داناست...). «بِالظّٰالِمِينَ» (...به حال ستمکاران؛ بقره: ۹۵).

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۶ تا ۸ با هم

و در کافی به سند خود از عبدالله بن سنان، از امام صادق (ع) روایت کرده است که فرمود: «جاء رجل إلي أبي ذر فقال: يا أبا ذر ما لنا نكره الموت؟ فقال: لأنكم عمرتم الدنيا و خربتم الآخرة - فتكرهون أن تنقلوا من عمران إلي خراب» (مردی نزد ابوذر آمد و گفت: ای ابوذر، ما را چه شده است که مرگ را ناخوش می‌داریم؟ ابوذر گفت: زیرا شما دنیا را آباد کرده‌اید و آخرت را ویران؛ ازاین‌رو ناخوش می‌دارید که از آبادی به ویرانی منتقل شوید).