تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ ممتحنه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « عَسَي اللّٰهُ أَنْ يَجْعَلَ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ الَّذِينَ عٰادَيْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّهً وَ اللّٰهُ قَدِيرٌ وَ اللّٰهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ » (امید است خدا میان شما و کسانی از آنان که با ایشان دشمنی ورزیدید، دوستی پدید آورد؛ و خدا تواناست و خدا بسیار آمرزنده و مهربان است). ضمیر « مِنْهُمْ » به کافرانی بازمی‌گردد که مسلمانان به دشمنی با آنان مأمور شده بودند و آنان همان کافران مکه‌اند. مراد از پدید آوردن دوستی میان مؤمنان و آنان، ایجاد محبت از راه توفیق‌یافتنِ آنان به پذیرش اسلام است، همان‌طور که وقتی خدا مکه را برای مسلمانان فتح کرد چنین شد؛ نه این‌که مقصود نسخ‌شدن حکم دشمنی و بیزاری (برائت) باشد.

معنای آیه چنین است: از خدا امید می‌رود که میان شما، ای گروه مؤمنان، و کسانی از کافران که با آنان دشمنی ورزیده‌اید ــ یعنی همان کافران مکه ــ با توفیق‌یافتن آنان به اسلام، دوستی برقرار سازد تا دشمنی به دوستی دگرگون شود؛ و خدا تواناست، و خدا آمرزندهٔ گناهان بندگانش و مهربان به آنان است، آن‌گاه که توبه کنند و اسلام آورند. پس بر مؤمنان است که از خدا امید داشته باشند که به قدرت، آمرزش و رحمت خود، دشمنیِ آنان را به دوستی بدل سازد.