رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا فِتۡنَةٗ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ وَٱغۡفِرۡ لَنَا رَبَّنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ
«پروردگارا! ما را دستخوش فتنه و آزار کسانی که کفر ورزیدند قرار مده، و پروردگارا، ما را بیامرز؛ چرا که همانا تو شکستناپذیرِ فرزانهای».
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۴ و ۵ با هم
مفسران در تفسیر این دو آیه دیدگاههای دیگری نیز دارند که به سبب رعایت اختصار از آوردن آنها چشم پوشیدیم؛ هر کس خواهان آنهاست به کتابهای مفصل رجوع کند.
تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ ممتحنه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۲۳۲ تا ۲۳۳ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/60/5/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
و سخنِ آنان که: « رَبَّنٰا لاٰ تَجْعَلْنٰا فِتْنَهً لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَ اغْفِرْ لَنٰا رَبَّنٰا » (پروردگارا، ما را مایهٔ آزمون کافران قرار مده و پروردگارا، ما را بیامرز)، متن دعای آنان است که در آن از خدای متعال میخواهند آنان را از پیامدِ بیزاریجستن از کافران پناه دهد و بیامرزدشان.
«فتنه» چیزی است که با آن آزمایش صورت میگیرد؛ و مقصود از قرار دادنِ آنان مایهٔ فتنه برای کافران، چیره ساختنِ کافران بر مؤمنان است تا آنان را بیازمایند و هر تبهکاری را که در توان دارند به کار بندند و با انواع آزارها شکنجهشان کنند، بدان سبب که به خدا ایمان آوردهاند، خدایانشان را رها کردهاند و از آنان و آنچه میپرستیدهاند بیزاری جستهاند.
آنان در دعای خود ندای پروردگار («ربنا: پروردگارا») را پیاپی تکرار کردند تا رحمت الهی را برانگیزند.
و این فرموده که: « إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ » (همانا تویی شکستناپذیرِ فرزانه)؛ یعنی پیروزی هستی که هرگز شکست نمیپذیرد و کارهایش استوار است؛ هرگز از اجابت دعایشان درمانده نمیشود تا از مکر دشمنانش در امانشان دارد، و بهخوبی میداند که از چه راهی باید محافظتشان کند.