تفسیر آیهٔ ۲۰ سورهٔ حشر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « لاٰ يَسْتَوِي أَصْحٰابُ النّٰارِ وَ أَصْحٰابُ الْجَنَّهِ أَصْحٰابُ الْجَنَّهِ هُمُ الْفٰائِزُونَ » (دوزخیان و بهشتیان یکسان نیستند؛ بهشتیان همان رستگارانند). راغب گفته است: «فوز یعنی دست یافتن به خیر همراه با رسیدن به سلامت.» پایان سخن او. و سیاق کلام گواهی می‌دهد که مراد از دوزخیان، فراموش‌کنندگان خدا هستند و مقصود از بهشتیان، یادکنندگان خدا و اهل مراقبتند.

این آیه دلیلی کامل بر این است که پیوستن به گروه یادکنندگانِ خدا و اهل مراقبت، واجب است نه پیوستن به فراموش‌کنندگان؛ و بیانِ این دلیل چنین است که در اینجا دو گروه بیشتر وجود ندارد که سومی هم برایشان نیست: یادکنندگان خدا و فراموش‌کنندگان او؛ و انسان ناگزیر باید به یکی از این دو بپیوندد؛ و این دو گروه برابر نیستند تا پیوستن به هر کدام یکسان باشد و انسان باکی نداشته باشد که به کدام‌یک می‌پیوندد، بلکه در اینجا یکی برتر (راجح) و دیگری فروتر (مرجوح) است و عقلاً باید برتر را بر فروتر برگزید؛ و برتری از آنِ گروهِ یادکنندگان است؛ چراکه تنها آنان رستگارانند و ترجیح با طرفِ آنهاست؛ پس بر هر کسی واجب است که پیوستن به گروه یادکنندگان را برگزیند.