تفسیر آیهٔ ۸۲ سورهٔ واقعه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ » (و نصیب خود را در این قرار می‌دهید که آن را دروغ شمارید؟). گفته شده است: مراد از «رزق»، بهرهٔ آنان از خیر است؛ و معنا این است: سهم خود را از خیری که می‌توانستید با قرآن به دست آورید این قرار می‌دهید که تکذیبش کنید، یعنی تکذیب را به جای آن می‌گذارید. و گفته شده است: مراد از «رزق»، خودِ قرآن است که خدا روزیِ آنان ساخته است؛ و معنا این است: به جای این روزی که نصیبتان شده است، تکذیب را در پیش می‌گیرید. و نیز گفته شده است: کلام با حذف مضاف همراه است و تقدیر چنین است:

«و تجعلون شكر رزقكم أنكم تكذبون» (و سپاسِ روزی‌تان را در این قرار می‌دهید که تکذیب کنید)؛ یعنی تکذیب را به جای شکرگزاری نشانده‌اید.

بحث روایی

در «مجمع البیان» آمده است که قرائت علی (ع) و ابن‌عباس و آنچه از پیامبر (ص) روایت شده، «و تجعلون شكركم» (و شکرگزاری‌تان را [تکذیب قرار می‌دهید]) بوده است.

می‌گویم: این قرائت در کتاب «الدر المنثور» نیز از پیامبر خدا (ص) و علی (ع) روایت شده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۷۵ تا ۸۲ با هم

و در همان کتاب، مسلم، ابن‌منذر و ابن‌مردویه از ابن‌عباس روایت کرده‌اند که گفت: در روزگار پیامبر خدا (ص) بر مردم بارانی بارید، پس پیامبر (ص) فرمود: «امروز صبح، گروهی از مردم سپاسگزار شدند و گروهی ناسپاس. ادامه در متن کامل

می‌گویم: این روایت از طرق اهل‌سنت بسیار و در حد مستفیض (فراوان) نقل شده که این آیات دربارهٔ انواء (باورهای جاهلی به تأثیر ستارگان در بارش باران) نازل شده است و ظاهر این روایات نشان می‌دهد که آیاتْ مدنی هستند؛ ولی چنان‌که دانستی، این نکته با سیاق آیات این سوره سازگاری ندارد. ادامه در متن کامل